Στην Κρήτη –είκοσι χρόνια μετά την πρώτη φορά.

Ήτανε αργά το απόγευμα μιας από τις τελευταίες μέρες του Αυγούστου του 1997, με πολλές ώρες καθυστέρηση αράζαμε στο λιμάνι της Σητείας. Ταξίδευα με πλοίο, για να μεταφέρω το τότε αυτοκινητάκι μου, ένα Clio Renault. Το πλοίο το λέγανε Romilda, ξεκίναγε από Αλεξανδρούπολη, άγονη γραμμή, μετά την Κω έπιανε Ρόδο, Χάλκη, Κάρπαθο (Διαφάνι και Πηγάδια), Κάσο, κατέληγε Σητεία. Θυμάμαι τη στιγμή που από την μπουκαπόρτα στην αποβάθρα έψαχνα την πρώτη εντύπωση της κοντινότερης σε μας κρητικής πόλης, σούρουπο, όλα τα θυμάμαι αμυδρά βέβαια, αλλά και δεν ξέρω γιατί ή από ποιους άδηλους συνειρμούς τη Σητεία θα την έδενα από τότε με την Κω του ’60. 

Ταξίδι προς την Κρήτη που επανέλαβα και το 1998 και το 2000, και που θύμιζε τα φοιτητικά καλοκαίρια του ’80 με τα σλίπινγκ μπαγκ, τους υπνόσακους και τις σκηνές, στις παραλίες των παρθένων ακόμα Κυκλάδων. Πάνω - κάτω, θάλασσες βουνά χωριά πόλεις, στη δίχως όρια στις αντιθέσεις μεγαλόνησο, κι όπου μας έβγαζε το τέλος της μέρας, παίρναμε από το αυτοκινητάκι – ντουλάπα τα χρειώδη, νοικιάζαμε για ένα βράδυ κάποιο δωμάτιο, αρκούσε να έχει καθαρά σεντόνια και μπάνιο.

Nα τους παρηγορήσει τ' αηδονάκι τους.

Carla Morrison (19 Ιουλίου 1986 -) Te Regalo / Σου δίνω.

Κάρλα Μόρισον και 1, 2, 3. 

Να γίνει η φωνή της ἡδὺ καὶ λιγυρὸν αεράκι, παραμυθία τρυφερή στις ψυχές των δοκιμαζόμενων Μεξικανών.

Μαίρη Αδαμοπούλου: Αντώνης Νικολής / Παιχνίδια του μυαλού και της ψυχής.

Παιχνίδια του μυαλού και της ψυχής

Ένα βιβλίο, που αν και θυμίζει αστυνομικό, είναι περισσότερο μια τραγωδία, αντλεί υλικό από τα πλούσια κοιτάσματα του ανθρώπινου ψυχισμού για να θίξει ζητήματα που ακόμη δεν έχουν λυθεί στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας

Μαίρη Αδαμοπούλου  | ΤΑ ΝΕΑ, βιβλιοδρόμιο,16/09/2017 08:00. |

Τα βιβλία του 57χρονου Αντώνη Νικολή που κυκλοφορούν ήδη είναι: «Το Σκοτεινό Νησί», νουβέλα (2008), η τριλογία «Ο Δανιήλ πάει στη θάλασσα», νουβέλα (2014) και τα μυθιστορήματα «Διονυσία» (2012) και «Ο θάνατος του μισθοφόρου» (2016)

 

Μια στιγμή αρκεί για να μετατρέψει έναν ήσυχο και μοναχικό σαρανταπεντάχρονο φιλόλογο, που ζει στη γενέτειρά του, την Κω, σε δολοφόνο. Αρκεί για να τεμαχίσει τη ζωή του στα δύο ή ακόμη και στα τέσσερα: στην εποχή πριν γνωρίσει το θύμα του, τον Γιούρι, και στην περίοδο μετά. Και στην εποχή πριν από τη δολοφονία και σε εκείνη που ακολουθεί. 

Ποια είναι όμως εκείνη η στιγμή στο μυθιστόρημα του Αντώνη Νικολή «Ο θάνατος του μισθοφόρου» που βαραίνει περισσότερο; Η διαρκείας; Εκείνη που η παρουσία του νεαρού επαγγελματία οπλίτη αρχίζει σαν μικρόβιο να μολύνει σταδιακά τη σκέψη του κεντρικού του ήρωα, του Ηλία, μέχρι να την κυριεύσει; Ή μήπως εκείνη που σε μια κίνηση αυτοάμυνας ο φιλόλογος θα σκοτώσει ακούσια τον άνδρα που θα μπορούσε να είναι «ο γιος που δεν είχε, ο ιδανικός μαθητής που δεν είχε, που ήτανε η εικόνα της ομορφιάς στην όψη και στον εσωτερικό του κόσμο, τα νιάτα, συνεκδοχικά η ζωή»;

Ο αναγνώστης θα πρέπει να απαντήσει αφού αφεθεί στις σελίδες όπου ξεδιπλώνεται η ιστορία του κουρασμένου και αφημένου στη ρουτίνα του Ηλία, του οποίου η ζωή θα αλλάξει δραματικά όταν στην καθημερινότητά του θα εμφανιστεί ο αρρενωπός, ευγενής, αλλά ελάχιστα καλλιεργημένος νεαρός, ο οποίος θέλει να κερδίσει τον χαμένο χρόνο της εφηβείας και έχει επιστρέψει στα θρανία. Ο καθηγητής θα προσφερθεί να του κάνει δωρεάν ιδιαίτερα μαθήματα για να αποκτήσει οικειότητα μαζί του. Κι αν η έλξη που αισθάνεται προς τον νεαρό δεν είναι σεξουαλική, όπως υποστηρίζει, το υποσυνείδητό του αποδεικνύεται πιο ισχυρό. Είναι εκείνο που σε μια στιγμή αδυναμίας θα παρακάμψει τη λογική, θα εκφραστεί με δυο αθώα χάδια στο στέρνο, αρκετά όμως για να πυροδοτήσουν τις εξελίξεις για τις οποίες μας προϊδεάζει ο τίτλος.

Πάθη και εμμονές 

Ολα από εκεί και στο εξής θα γίνουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Ο Ηλίας θα καταφέρει να ξεφορτωθεί τη σορό του Γιούρι, όχι όμως και τον πόθο του, τις ενοχές και τις εμμονές του για τον νεαρό. Κι αν τα χαρακτηριστικά ενός αστυνομικού μυθιστορήματος βρίσκονται σε πρώτο πλάνο, ο έμπειρος αναγνώστης γρήγορα διαπιστώνει πως το κείμενο δεν εντάσσεται σε αυτή την κατηγορία, αλλά ουσιαστικά φέρει όλα εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν μια τραγωδία: έλεος, φόβο και κάθαρση. 

Ο συγγραφέας σκάβει σε βάθος, στα μαλακά μέρη της ανθρώπινης ψυχής, εκεί όπου όλα είναι ρευστά και ομολογητέα, προτού βγουν ακόμη στην επιφάνεια και παγώσουν από τις κοινωνικές συμβάσεις, αλλά και το βλέμμα των τρίτων για να ερμηνευθούν ανάλογα με τα δικά τους «γνωρίζω» και «θέλω». Αφήνει πάθη κι εμμονές να εκφραστούν όπως πραγματικά καταλαμβάνουν τον νου και την ψυχή. Λειτουργεί ως καθρέφτης μέσα από τον οποίο όταν κοιτάζονται οι χαρακτήρες του, δεν αποκαλύπτονται απλώς, αλλά αφήνουν πάνω στο γυαλί να χαραχθεί ακόμη κι η παραμικρή αμυχή που φέρουν στα κατά τα άλλα αθέατα σωθικά τους. Και μέσα από αυτά τα παιχνίδια του μυαλού και της ψυχής που θα ταλανίσουν τον Ηλία στη μετά Γιούρι εποχή θα έρθει η κάθαρση. Μια καθαρτήρια λύση που θα δώσει ο ίδιος ο δράστης ύστερα από μια δύσκολη διαδρομή και η οποία θα του χαρίσει σε μια άλλη πραγματικότητα τη συντροφιά του ανθρώπου που αθώα αποζητούσε σε τούτη τη ζωή.

Ηδυσμένος λόγος

Η τραγωδία όμως δεν χαρακτηρίζεται μόνο από έλεος, φόβο και κάθαρση, αλλά και από ηδυσμένο λόγο, τον οποίο υπηρετεί η εξαιρετική γραφή του Αντώνη Νικολή με τα άψογα ελληνικά και χωρίς διάθεση εκζήτησης. Μια γραφή που διατηρεί ισορροπία με την πλοκή, χωρίς να τη «στραγγαλίζει», και επιτρέπει στον αναγνώστη να απολαύσει κάθε λεπτή απόχρωση των χαρακτήρων οι οποίοι σκιαγραφούνται με λεπτομέρεια μικροσκοπίου και ακρίβεια χειρουργικής λεπίδας. Τεχνική που ενδεχομένως υποσυνείδητα να σχετίζεται με τις πανεπιστημιακές σπουδές του συγγραφέα, καθώς ξεκίνησε από την ιατρική πριν αφιερωθεί στη φιλολογία. 

Με αφορμή δε τους συμπαγείς και καλοχτισμένους χαρακτήρες, ο συγγραφέας τολμά να θίξει ζητήματα που ακόμη και σήμερα δεν έχουν λυθεί στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας, όπως η αμφισεξουαλική ταυτότητα του Ηλία. Δεν διστάζει να περιγράψει τη σεξουαλικότητα όπως εκφράζεται στη σχέση του ήρωά του, είτε συναναστρέφεται με άνδρες είτε με την εξ αποστάσεως σύντροφό του (τη Μερόπη που ζει στην Αθήνα), με λεπτομέρεια, ζωντάνια και ακρίβεια, τόσο που ενώ ο αναγνώστης μπορεί να εισπράξει ακόμη και την ερεθισμένη ανάσα των ηρώων, δεν υπάρχει ούτε υποψία πορνογραφικής διάθεσης. Παρακολουθεί τις επιπτώσεις της κρίσης στη ζωή των Ελλήνων, εντάσσει την υπόθεσή του στο πλαίσιο της «κλασικής» ελληνικής οικογένειας που διατηρεί αρκετά ισχυρούς ακόμη δεσμούς, ενώ η προσοχή του σε κάθε λεπτομέρεια, ώστε να μην αμφισβητείται ως φανταστικό το σκηνικό του, φτάνει σε σημείο να τεκμηριώνει με ιατρικά δεδομένα τις συνθήκες θανάτου του Γιούρι, αλλά και να παρουσιάζει με επιστημονική ακρίβεια τα μνημεία που μελετούσε στον ελεύθερο χρόνο του ο Ηλίας.
[Αντώνης Νικολής
Ο θάνατος του μισθοφόρου
Εκδ. Ροδακιό, 2016, σελ. 296
Τιμή: 17 ευρώ]

(Η κα Μαίρη Αδαμοπούλου.)

Όταν σκάει δίπλα τους αυτοπροσώπως ένας Καβάφης.

Αντώνης Νικολής, Όταν σκάει δίπλα τους αυτοπροσώπως ένας Καβάφης*

Ο Γιώργος Κατσίμπαλης
Στάχτες, 7/9/2017.

Ο Γιώργος Κατσίμπαλης (1899 -1978) δεν ήταν οποιοσδήποτε, βέβαια. «Εμψυχωτής της γενιάς του ’30», «πατριάρχης της βιβλιογραφίας της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας», αυτός που φιλοδόξησε και όσο κανείς ενσάρκωσε το ρόλο του ισχυρού παράγοντα περί τα ελληνικά γράμματα στον καιρό του, και που κατά πως τα φέρνει η ζωή, (ἵνα μὴ εἴπω και η κορωνίδα της λογοτεχνίας, δηλαδή η ειρωνεία), έμελλε και να συναντηθεί με έναν τουλάχιστον, και δη αυτόν τον Καβάφη.

Έρχεται κάποια στιγμή, θέλω να πω, μάλλον αναπόφευκτη, που αυτό με το οποίο καταγίνεται ο ζηλωτής της λογοτεχνίας, για το οποίο φαίνεται να τρώγεται ολημερίς, η ιδιοφυΐα του μεγάλου δημιουργού, στέκεται απέναντι του, μπορεί επιτέλους κάπως να την περιεργαστεί. Είτε ως έργο, και που συνήθως δε συγκαταλέγεται στα αρεστά του σιναφιού, (η πλειονότητα του οποίου κατασκευάζει ή περίτεχνα απομιμείται το ήδη παρωχημένο ή δεδομένο, και στην καλύτερη περίπτωση φτάνει ίσαμε την αδύναμη εκδοχή του άξιου να συντελεστεί), και καθώς ο ζηλωτής μας θέλει να καμώνεται και τον αρμόδιο μελετητή, είτε ως αυτοπρόσωπη παρουσία τον ίδιο το δημιουργό, απ’ τον οποίο ελπίζει να εκμαιεύσει καίριες μαρτυρίες για το ιδιοφυές από την άποψη του ύφους έργο του.

Απόκρυφες πράξεις Παύλου και Θέκλας.

[Απόκρυφες πράξεις Παύλου και Θέκλας, (ανωνύμου), από την έκδοση των Δέσποινα Ιωσήφ και Μαρώ Τριανταφύλλου, (εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια), εκδόσεις Κατάρτι, Αθήνα 2008, σελ. 109.]

Πολλοί από τους πρώτους μάρτυρες / αγίους θεωρούνται "φιλολογικοί", δηλαδή φανταστικοί ήρωες μυθιστοριών που συντίθενται όταν ακόμα ανθεί το αρχαίο μυθιστόρημα, το 2ο μ.Χ., αλλά και τους αμέσως επόμενους αιώνες, και διαβάζονται από το αναγνωστικό κοινό το εθισμένο στα μυθιστορήματα και που έχει προσηλυτιστεί στη νέα θρησκεία. Από πολλούς η ιστορικότητα της αγίας Θέκλας αμφισβητείται.
Κατά το κείμενο του ανωνύμου (πιθανότερο της ανωνύμου) συγγραφέως, δεκαεπτά χρονών κοπέλα, η Θέκλα, ζει στο Ικόνιο, κόρη της σκληρής Θεόκλειας και μνηστή του πλέον εύπορου στην πόλη, του Θάμυρη, ακούει όμως από το παράθυρό της το κήρυγμα του φιλοξενούμενου στο διπλανό της σπίτι αποστόλου Παύλου, κήρυγμα στο οποίο προέχει η προτροπή προς τον παρθενικό βίο, το κορίτσι ενθουσιάζεται, ακολουθεί κήρυκα και βίο. Θα διωχθεί, ουσιαστικά για την επιλογή της αγνείας, όμως τις φλόγες της πυράς στην οποία καταδικάζεται θα σβήσει κατακλυσμιαία θεόθεν βροχή, το ίδιο και στην Αντιόχεια αργότερα, από τον εκεί άντρα που θα την ερωτευθεί, τον Αλέξανδρο, έναν προμηθευτή θηρίων της αρένας, επάγγελμα πολύ προσοδοφόρο της εποχής, θα καταδικαστεί ξανά, αυτή τη φορά στα θηρία, που κι αυτά δε θα την κατασπαράξουν. Θα επιστρέψει στο Ικόνιο, θα καταλήξει στη Σελεύκεια, όπου κατά μεταγενέστερες προσθήκες του κειμένου, θα ζήσει έξω από την πόλη, σε σπηλιά, 72 χρόνια διαιτώμενη μόνο με αγριόχορτα και νερό, και θαυματουργώντας. Θα "κοιμηθεί" σε βαθύ γήρας, ενενηκοντούτις.

Ημέρα μνήμης και περισυλλογής.

Χρειάστηκαν πολλά εκατομμύρια κατεστραμμένες ζωές στην Ευρώπη (κυρίως αλλά και τον υπόλοιπο πλανήτη) κατά τον 20ό αιώνα για να αντιληφθούμε πόσο θεμελιώδεις για την ευημερία των κοινωνιών όσο και αλληλένδετοι είναι ο πολιτικός φιλελευθερισμός / η φιλελεύθερη δημοκρατία και η ελεύθερη οικονομία.
23 Αυγούστου, ημέρα που ανακαλούμε στη μνήμη τα θύματα των (κατ' αλφαβητική σειρά) εθνικοσοσιαλιστικών και κομμουνιστικών καθεστώτων της ηπείρου (αλλά και του πλανήτη όλου).

Ένα πολύ τιμητικό δώρο.

Ο Χρήστος Παπανίκος, ο πολύ καλός γελοιογράφος, ο ευαίσθητος σκιτσογράφος, μαζί με τις ευχές του χτες στο inbox, μου έστειλε ένα πολύ τιμητικό δώρο: σχεδιασμένο από το πενάκι του, το σκίτσο - πορτρέτο μου. Δε γνωριζόμαστε, παρακολουθώ βέβαια και θαυμάζω τη δουλειά του, αλλά και γι' αυτούς τους λόγους, ακόμη περισσότερο, καταχωρίζω τη χειρονομία του στις πιο ευγενικές που δέχτηκα ποτέ.

[Ο Χρήστος Παπανίκος, από την εικόνα προφίλ του στο facebook.]

(Από το χρονολόγιο του Χ.Π., fb, 20/8/2017: "Βαρκελώνη 17/8/2017".)

Μα την Αδράστεια, 57.

Μα την Αδράστεια, 57. Ολογράφως: πενήντα επτά.
Σας ευχαριστώ όλους. Αντεύχομαι με πολλή θέρμη.

(Για τις χτεσινές ευχές σε fb, timeline και inbox, και sms.)

[Φωτογραφία: Παλέρμο, 10/7/2017, σε panineria και focacceria στην Piazza Marina.]

Το φούλι το ινδικό και το φούλι το αφρικανικό.

Plumeria / πλουμέρια ή ινδικό φούλι (άλλες κοινές ονομασίες: αιγυπτιακό φούλι ή ροδίτικο φούλι ή φραντζιπάνι) -εδώ στη λευκοκίτρινη ποικιλία του. Σε Ρόδο, Κω και Κρήτη -το θυμάμαι σίγουρα σε Ιεράπετρα και Μάταλα- συχνό στα παρτέρια, συνήθως δεντράκι, φυλλοβόλο τους χειμερινούς μήνες, με ταξιανθίες ανθισμένες σχεδόν όλο το καλοκαίρι, με λεπτό, ιδιαίτερο, εντονότερο τα βράδια άρωμα. Απ' αυτά τ' ανθάκια φτιάχνουν στη Χαβάη και τ' άλλα νησιά του Ειρηνικού τις λουλουδένιες γιρλάντες που κρεμάνε στους λαιμούς.

Επουλώνοντας ρωγμές.

Στην Κω, τρεις εβδομάδες μετά το σεισμό. Γράφει ο Αντώνης Νικολής. 

Andro, 12.08.2017

[http://www.andro.gr/apopsi/kos-earthquake/]

[Η μουσουλμανική κρήνη στο τζαμί της Λότζιας προ του πρόσφατου σεισμού, φωτογραφία Θανάσης Νικολής.] 

Ο χρόνος από την αποφράδα Παρασκευή μετράει πια σε βδομάδες. Είπα την πρώτη Παρασκευή αργότερα, πάει κιόλας μια βδομάδα, τη δεύτερη, πάνε δυο, με τη χτεσινή, τρεις. Είχα μαζέψει λάπτοπ και σημειώσεις από τη βεράντα της αυλής, έκλεινα παράθυρα, πόρτες, και –που δεν το συνηθίζω-, μάλλον για τις ώρες του ύπνου που υπολείπονταν ή το πότε θα ξυπνούσα, κοίταξα το ρολόι στον τοίχο της κουζίνας: 01.31, κι ήτανε πάνω στη στιγμή που θα ξεκίναγε το κακό. Οι τρομερές δονήσεις, σαν να μας ξεριζώνανε συθέμελα, ο θόρυβος, η βουή, η συσκότιση. Κράταγα το κινητό, πρόλαβα κι ένα μακρομάνικο για τη νυκτερινή ψύχρα, πετάχτηκα έξω απ’ το σπίτι. Η πόλη στο δυτικό ορίζοντα αντηχούσε από φωνές, συναγερμούς που ενεργοποιήθηκαν, ο νυχτερινός θόλος ακόμα, που δεν ξέρω από ποια μη ρεαλιστική εντύπωση θα τον θυμάμαι σαν κίτρινο, όλα έδειχναν ότι συντελούνταν ο… επαπειλούμενος από χρόνια «μεγάλος». «Αργεί ο μεγάλος, και θα παραείναι καταστροφικός», μουρμούραγε ο πατέρας μου ήδη από τη δεκαετία του ’70, για το μεγάλο σεισμό που καθυστερούσε να συμβεί. Ο προηγούμενος ήτανε του 1933, και τα ίχνη του τα βρίσκουμε έως και στη λαλιά μας. Δεν υπάρχει Κώος να μην έχει πει ή κατανοήσει τη διάκριση: προσεισμική και μετασεισμική (από εκείνο το σεισμό) Κως.

Φως, νερό, σταθερό τηλέφωνο, κομμένα όλα. Με την εφαρμογή του φακού στο κινητό έλεγξα πρόχειρα τις ζημιές: η βιβλιοθήκη από τον ένα τοίχο είχε πέσει πλακώνοντας καρέκλες - γραφείο, τα τζαμάκια θρύψαλα και τα βιβλία σκορπισμένα και σωριασμένα ως τη βιβλιοθήκη του απέναντι τοίχου, φωτιστικά, γυαλικά, η γλάστρα μαζί με την ανθοστήλη, αλλά και δόξα τω Θεώ επρόκειτο μόνο για ζημιές αντικειμένων κι επίπλων, ούτε μια ρωγμή σε σοβάδες. Ήδη οι κινητές τηλεφωνίες λειτουργούσαν, στο εικοσάλεπτο απάνω πρόλαβα να μιλήσω με δυο - τρεις από τους πολύ οικείους, έμενε η αγωνία για τους γονείς, περασμένα ογδόντα με βαριά βαρηκοΐα αμφότεροι, δεν άκουγαν φωνές, τηλέφωνα,  το ρόπτρο, αμπαρωμένοι, χρειάστηκε να σπάσουμε την εξώπορτα, ούτε θα ξεχάσω με πόδια που τρέμανε πώς ανέβαινα στο υπνοδωμάτιό τους -ευτυχώς όλα καλά κι εδώ.

Μερικά δευτερόλεπτα – η απόλυτη διαστολή του χρόνου. Η πόλη, το νησί γέμισε ιστορίες, ο καθένας τη δική του, υγρά μάτια, τρέμουλο στα χείλη, η έγνοια για τους αδύναμους, για τις στριγκλιές των παιδιών στο πάνω κρεβάτι της κουκέτας, για τους ηλικιωμένους γονείς που βγήκαν στους δρόμους μονάχοι, σαστισμένοι, ανηφορίζοντας μαζί μ’ εκατοντάδες όλων των ηλικιών προς τις εξοχές, το βουνό, τρομαγμένοι από τη θάλασσα που ανέβηκε σε ύψος κοντά ένα μέτρο στην προκυμαία και τον παραλιακό του λιμανιού, τις φήμες για φονικό επερχόμενο τσουνάμι. Οδηγώντας από το σπίτι στο εξοχικό των γονιών μου, η ακόμα δυσκολότερη εικόνα: τουρίστες στα πεζοδρόμια και τους κήπους των ξενοδοχείων τυλιγμένοι με σεντόνια ή πετσέτες. Τα πρώτα δάκρυα, οι σιωπηλοί σπασμοί. Το είδα σε πολλά πρόσωπα κι όταν ξημέρωσε: ντρεπόμασταν τους ξένους μας, σαν γιατί φταίγαμε εμείς. Είμαι σίγουρος, ποτέ άλλοτε δεν ήμαστε τόσο φιλόξενοι. 

Μόνο φοιτήτριες και δημόσιοι υπάλληλοι (2010 / 2017).

ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ που πρωτοείδα το Δεκέμβριο του 2010 -είχα κάνει και σχετική ανάρτηση:

Σε πολυκατοικία επί της Λέλας Καραγιάννη στο ύψος της Σικίνου, στην Κυψέλη, είναι κολλημένο ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ με πλαστικοποιημένη πρόσθετη σελίδα, όπου μαζί με οκτώ σχετικές φωτογραφίες αναγράφονται με κεφαλαία τα εξής: ΔΥΑΡΙ 65 τμ, 2ος , ΕΠΙΠΛΩΜΕΝΟ, ΜΕ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟ (A/C), ΦΡΕΣΚΟΜΠΟΓΙΑΤΙΣΜΕΝΟ, ΦΩΤΕΙΝΟ, ΜΟΝΟ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ (το τελευταίο, επιπλέον, μαρκαρισμένο με κίτρινο υπογραμμιστή).

Και το σχόλιό μου τότε: Είχα καιρό να διαβάσω ένα κείμενο τόσο εύγλωττο για τα όσα ο συγγραφέας -το πιθανότερο εν αγνοία του- υποδηλοί.  

Τώρα, σχεδόν επτά χρόνια αργότερα, ξανά το ίδιο ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ, και ας μη γελιόμαστε, τώρα κι αν είναι όντως φερεγγυότεροι νοικάρηδες οι (πριγκίπισσες των πατεράδων τους) φοιτήτριες και οι δημόσιοι υπάλληλοι, που σημαίνει πως ούτε η ουσιαστική χρεοκοπία έπαψε να επικρέμαται πάνω απ' τα κεφάλια μας ούτε η μίζερη στασιμοχρεοκοπία που ήδη βιώνουμε κάπως ελάφρυνε∙ τουναντίον.

Οι ίριδες.

Vincent van Gogh (1853-1890), Ανθοδοχείο με ίριδες, 1890.

9 Απριλίου 2017. (Λεπτομέρεια: το επιδαπέδιο φωτιστικό του φόντου συγκαταλέγεται στις ζημιές κατά τον πρόσφατο σεισμό -το καπέλο του θρυμματίστηκε.)

Σε σημείο του κήπου, πρώτες μέρες του περασμένου Απριλίου. Οι ίριδες, που εμείς εδωκάτω τις λέμε καρακάξες.

Vincent van Gogh, Οι ίριδες, 1889.

Καλογραμμένο είναι αυτό που...

(Από τα ημερολόγια του Robert Musil, 1.11.1932.)

Καλογραμμένο είναι αυτό που, μετά από λίγο καιρό, εντυπωσιάζει τον συγγραφέα του ως κάτι ολότελα ξένο -δεν θα μπορούσε ποτέ να γράψει κάτι ανάλογο δεύτερη φορά. Μια τέτοια ιδέα (έκφραση) δεν προέρχεται από το απόθεμα από το οποίο αντλούμε τις λέξεις για τις καθημερινές συναλλαγές μας. 







[Από την εξαιρετική ανθολόγηση ημερολογιακού υλικού που εκπόνησε η Κατερίνα Σχινά: Μυστικά του συρταριού / Η τέχνη και οι τεχνίτες της ημερολογιακής γραφής, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2016, σελ. 542, το παρόν απόσπασμα από τη σελ. 268.]

Άλλες αναρτήσεις σχετικές με το το έργο του R. M. (1, 2).

Αντώνης Νικολής: Απανωτά σβουριχτά φιλιά στον Σαν Καλότζερο.

(Andro, 27/7/17) http://www.andro.gr/apopsi/san-calogero-agrigento/

(Ταξιδιωτικό αφήγημα προς διαπορούντες ορθολογιστές συμπατριώτες)

Σε πρόσφατο ταξίδι μου στη Σικελία και καθοδόν από Ραγκούσα προς Αγκριτζέντο, τον αρχαίο Ακράγαντα, στο μπροστινό κάθισμα του λεωφορείου ηλικιωμένος κύριος έλεγε ότι το ίδιο βράδυ Παρασκευής και τις επόμενες δύο μέρες ολοκληρώνονταν οι γιορτές της πόλης στον San Calogero, τον άγιο Καλόγηρο. Αναλογίστηκα το όνομα, το επιχωριάζον στη Σικελία, και που εύκολα εντυπώνεται λόγω της ελληνικής του προέλευσης, το όνομα Καλότζερο, αλλά ίσαμε κει, δεν έδωσα περισσότερη βάση. Το μεσημέρι της μεθεπομένης, στη via Atenea, από τις κεντρικές του Agrigento, προπορευόταν μία μπάντα, ακολουθούσαν ιππήλατες άμαξες, αμαξώματα και υποζύγια στολισμένα, τα πρώτα με λογής γιρλάντες και διακοσμητικά χειροτεχνήματα κυρίως με στάχυα, τα άλογα με πλεγμένες σε πλεξίδες τις χαίτες και με λοφία πολύχρωμα στις κορφές των κεφαλιών τους, οι αμαξηλάτες με τοπικές ενδυμασίες, όμως και κατσίκες στην πομπή, κι αυτές με εορταστικές ταινίες -υπέθεσα κατάλοιπα από πομπές αρχαίων θυσιών-, πάλι δεν έδωσα βάση. Κάπως ανέτρεχα στις festas populares, τις λαϊκές γιορτές της Λισαβόνας και του Πόρτο για τον Santo António (της Πάντοβας) και τους São João και São Pedro, στις οποίες είχα τύχει αρκετές φορές τα χρόνια που η Πορτογαλία μονοπωλούσε τα εκτός Ελλάδος ταξίδια μου -υπάρχει κάτι κοινό στις καθολικές λαϊκές γιορτές που επιβιώνουν ως τις μέρες μας, και (που ασύμβατες εν πολλοίς προς τη σύγχρονη ζωή) αναγκαστικά με αρκετό κιτς.

Κως, 21 Ιουλίου 2017, ώρα 01.31.

Χρόνια αγωνιούσαμε για τον επόμενο μεγάλο σεισμό.
Ο προηγούμενος ήτανε το 1933, πριν από 84 χρόνια.
Απόψε δεν κοιμηθήκαμε. Ούτε οι ξένοι μας.
Ας ελπίσουμε πως το κακό εκτονώθηκε.

Το σφίξιμο στην καρδιά μας εδωκάτω ψελλίζει δυο λέξεις: νησάκι μου.

Οι δημόσιες βρύσες της Ρώμης.

Οι δημόσιες βρύσες στη Ρώμη -περισσότερες από 2.000 μαθαίνω γκουγκλάροντας- που οι Ρωμαίοι τις λένε nosoni, μεγάλες μύτες, τρέχουν ασταμάτητα πολύ δροσερό νερό, σπάνια βρίσκεις ν' αγοράσεις περισσότερο παγωμένο, ευχάριστα δροσερό ακόμα και στο καταμεσήμερο και σε καύσωνα και στο Forum Romanum, θέλω να πω και από βρύση που τη χτυπάει κάθετα ο ήλιος του Ιουλίου. (Πρέπει να υπάρχουν και στη Νάπολη τέτοιες βρύσες, θυμάμαι μία κοντά στην Πιάτσα Μπελίνι, όμως σπάνια το ίδιο δροσερή, και σε άλλες ιταλικές πόλεις πρόχειρα που φέρνω στη μνήμη τώρα, οι παρόμοιες είναι συνήθως ξερές.)
Οι φωτογραφίες από τη βρύση στη via della Madonna dei Monti, δίπλα στο σιντριβάνι, ένα από τα σημεία της Ρώμης όπου τα βράδια συναθροίζεται και βεγγερίζει νεαρόκοσμος, συνήθως με μπύρες από φτηνά διανυκτερεύοντα εκεί γύρω μινιμάρκετ.

(Ρώμη, 11/7/2017.)

Στα λατομεία των Συρακουσών.

Το καλοκαίρι του 413 π.Χ. όσοι από τους 7.000 άντρες του αθηναϊκού στρατού επιζούν καταλήγουν δούλοι στα λατομεία των Συρακουσών -λογαριάζονταν ήδη και τούτοι νεκροί. Ήτανε η τιμωρία ενός λάθους: της σικελικής εκστρατείας.Τα μοιραία λάθη στην Ιστορία (όπως και στη ζωή) δεν είναι αυτά που προκύπτουν από παραβάσεις (λογής) κανόνων, όσο εκείνα να σχετίζονται με την ελλιπή εκτίμηση των δυνατοτήτων του / των υποκειμένων σε σχέση με την εκάστοτε συγκυρία. Και τότε η α ν α π ό φ ε υ κ τ η αλίμονο τιμωρία καλύτερα να είναι άμεση. Η κάψα του ήλιου, η σωματική εξάντληση απ' τη λιθοτομία, η πείνα, η δυσοσμία από τα στοιβαγμένα πτώματα, η δίψα, το νερό το βουρκιασμένο από τις ακαθαρσίες και το αίμα: τα επίχειρα της γοητείας του νεαρού λαοπλάνου Αλκιβιάδη, εξίσου και της μωρίας του ευεπίφορου στις υπερφίαλες ρητορείες δήμου.

(Λατομεία Συρακουσών, 5/7/2017.)

Στη Σικελία.

(Ακράγαντας, Κοιλάδα των Ναών, 9/7/2017.) 

Το φυσικό ανάγλυφο της Σικελίας, τη εξαιρέσει της Αίτνας, θυμίζει πεδινή ή ήπια ορεινή Κρήτη. Οι πόλεις, όπως σχεδόν όλες της Ιταλίας, συνιστούν κι εδώ μοναδική ταξιδιωτική εμπειρία. Κατάνη / Catania, Μεσσήνη / Messina, Πιάτσα Αρμερίνα, Ταυρομένιο / Taormina, Συρακούσες / Siracusa, Νότος / Noto, Ραγκούσα, Ακράγαντας / Agrigento, Παλέρμο, όσες πρόλαβα να επισκεφτώ. Λέω, η οικειότητα -νησιώτης της Μεσογείου κι ελόγου μου- μπορεί να 'ναι από την κοινή θάλασσα, ίσως απ' τα μνημεία της αρχαίας ιστορίας ή και τα χνάρια της ελληνικής γλώσσας στα τοπωνύμια, το πιθανότερο, όμως, από το ίδιο αστικό πράσινο που άλλωστε οι Ιταλοί επέλεξαν (μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία ρυμοτομίας / αρχιτεκτονικής) και για τα Δωδεκάνησα, ιδίως τη Ρόδο και την Κω: τις ποικιλίες των φίκων, τα πλατάνια στις δενδροστοιχίες κεντρικών δρόμων, τα φοινικοειδή, τις πικροδάφνες σε δενδρώδη ανάπτυξη. Περίπου σαν μια μυστική δίοδος για να βγω από τις οικείες πόλεις (της Κω και της Ρόδου) στις συγγενικές τους μεγαλύτερες, και γι' αυτό επιτέλους γοητευμένος.

(Πιάτσα Αρμερίνα, Villa Romana del Casale, 3/7/2017.) 

(Catania, Piazza Vincenzo Bellini, 3/7/2017.) 

(Ακράγαντας, Κοιλάδα των Ναών, 9/7/2017.)

(Agrigento, παραλία San Leone, 9/7/2017.)

(Παλέρμο, 10/7/2017, σε panineria και focacceria στην Piazza Marina για το panino con la milza, παραδοσιακό τοπικό ψωμάκι με φέτες μοσχαρίσιας σπλήνας και πνευμονιού, τυρί caciocavallo και λεμόνι, κάπως βαρύ αλλά νόστιμο.)

Η Ρώμη - το κέντρο του κόσμου.

(Fori Imperiali, 1/7/2017.) 

Όσοι μπορούν να συγκρίνουν λένε καμία άλλη πόλη δε χαρίζει την εντύπωση του μακροβιότερου κέντρου του κόσμου, εξ ου και το προσωνύμιό της, ἡ αἰωνία πόλις. Στην αρχαιότητα κοντά χίλια χρόνια κι από τους ύστερους μέσους χρόνους ως την Αναγέννηση και δώθε, υπήρξε η κεντρική ή μία από τις σημαντικότερες σκηνές της ανθρώπινης περιπέτειας.
Το να περπατάς στη Ρώμη μοιάζει -ας μου επιτραπεί- με ελεύθερο διιστορικό συνειρμό, ούτε νομίζω ταιριάζει σε άλλην περισσότερο ο όρος πόλη - παλίμψηστο.
Πάντως όταν πατούσε το πόδι του εδώ ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος που έχω στα σκαριά -στην καρδιά της δεύτερης σοφιστικής-, δεν είχε καταγραφεί προηγούμενος τόσο δαιμονικά ζωντανός και τέτοιων διαστάσεων αστικός χώρος.
Θα χρειαστώ ίσως ακόμα μια βόλτα, νοερά μαζί του, ιδίως για τις πρώτες καταιγιστικές εικόνες από την Όστια.

(Forum Romanum, 1/7/2017.)

 (Villa Farnesina, Trastevere, 1/7/2017.)

(Palazzo Massimo, τοιχογραφίες από τη βίλα της Λιβίας, 12/7/2017.)

Το ζείδωρο αεράκι.

Πληρέστερη απεικόνιση για την έννοια κ ρ α τ ι σ μ ό ς στην ευρωπαϊκή ήπειρο (μετά την πτώση των κατεξοχήν κομμουνιστικών καθεστώτων) νομίζω δύσκολα θα βρισκόταν άλλη από τις στοίβες των σκουπιδιών στους αθηναϊκούς δρόμους.
Περαστικός από την πόλη, έκανα τη σκέψη πως κι όταν ακόμη θα 'χει αποκομιστεί ο τεράστιος αυτός όγκος των απορριμμάτων, οι ιδεοληψίες, η αδράνεια, η παρακμή, πεισματικά στυλωμένες, θα παραμένουν εκεί. Εκτός κι αν τα στοιχειώδη οικονομικά που μας αναγκάζει η πραγματικότητα της άτυπης χρεοκοπίας να εμπεδώσουμε (μέσω φόρων, εισφορών κ.ά.), βοηθήσουν να φυσήξει επιτέλους το ζείδωρο αεράκι του ο ι κ ο ν ο μ ι κ ο ύ  φ ι λ ε λ ε υ θ ε ρ ι σ μ ο ύ.