Βόλτες σε άδειες πόλεις.

 

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΗΣ Κ [Στο Κ της κυριακάτικης Καθημερινής, 27.1.2019]

Βόλτες σε άδειες πόλεις

Αντώνης Νικολής

 

Όσοι μεγαλώσαμε σε τουριστικούς τόπους, στα νησιά ιδιαίτερα, ζούσαμε, μεταξύ των άλλων αλλαγών στον ετήσιο κύκλο, τη διαίρεση της χρονιάς σε δύο κύριες περιόδους, την τουριστική, από τα μέσα του Απριλίου περίπου έως και τον Οκτώβριο, και το υπόλοιπο πεντάμηνο-εξάμηνο με τον χειμώνα στο κέντρο του. Στη μια, την επονομαζόμενη και σεζόν, οι μέρες είναι φωτεινές, σφύζουν από κόσμο και συνακόλουθη οικονομική δραστηριότητα, άρα ανοιχτά μαγαζιά, ποτέ αργία, ούτε καν της Παναγίας. Αντίθετα, στον άλλο μισό χρόνο, η κίνηση στους δρόμους περιορίζεται, σχεδόν υποτονική τις καθημερινές και κόβεται μαχαίρι τις Κυριακές. Για μας τα παιδιά είχε Κυριακές όταν τέλειωνε το καλοκαίρι, όταν πια δεν είχε ούτε κόσμο, θάλασσες, φώτα. Και παρόλο που τις Κυριακές δεν είχαμε σχολείο, όποτε είχε... Κυριακές, είχε και Δευτέρες, πά’ να πει τις χειρότερες μέρες του σχολείου.

Μία... μίνι φωτογραφική αυτοβιογραφία - 14) Γιάννενα.

Ήμουν πια φοιτητής. Τι χαρά. Δύσκολο να βρεθεί πιο αγεωγράφητος από μένα. Αμυδρά θυμάμαι στον ενθουσιασμό μου πώς είχα φαντασιωθεί την πόλη, «Απ’ τη μια η λίμνη, απ’ την άλλη η θάλασσα!» που με τα τουριστικά μέτρα της μέχρι τότε εμπειρίας μου εννοούσα κάτι ανάμεσα σε Λουκέρνη και Σορέντο.  Με προσγείωσε πρώτος ο πατέρας μου, «Η θάλασσα είναι κάπου δυο ώρες απ’ τα Ιωάννινα», ύστερα τα ίδια τα Γιάννενα.

Βλέπω τωρινές εικόνες της πόλης, μιας ζωντανής νεαρούπολης – φοιτητούπολης, τόσο αλλαγμένης, τουλάχιστον σ’ ό,τι προσφέρει σ’ έναν φοιτητή της, σε σχέση με τα χρόνια εκεί στο τέλος του ’70. Τότε μου είχε φανεί, παρά την έκταση και τον πληθυσμό της, περίπου ένα χωριό της Κω. Υπήρχαν βέβαια και οι γειτονιές με ορισμένη προσωπικότητα, η Αγορά (όπου και τα δύο σπίτια που νοίκιαζα, η γκαρσονιέρα στην Κάνιγγος για δυο χρόνια, το δυαράκι στην Τσιριγώτη τα επόμενα δύο, στο δεύτερο συγκάτοικοι με τον πολύ στενό φίλο από το 1981 Δημήτρη Μποσνάκη), το Κάστρο, ο μόλος κάτω στη λίμνη, κι από κει σε πέντε – δέκα λεπτά με το καραβάκι στο νησάκι.

Οι άντρες και τα… παντελόνια τους.

[ΤΑ ΝΕΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ, σήμερα, 26-27 Ιανουαρίου 2019 / Weekend Πρόσωπα, σελ. 2, Φάκελος: ΟΤΑΝ ΤΑ ΚΛΙΣΕ (ΔΕΝ) ΛΕΝΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ, επιμέλεια Μαίρη Αδαμοπούλου, Ζωή Λιάκα, Διονυσία Μαρίνου, Έφη Φαλίδα]

Αντώνης ΝΙΚΟΛΗΣ, 

συγγραφέας, 

ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΚΑΙ ΤΑ...

ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ ΤΟΥΣ

Οι άντρες που τιμούν τα παντελόνια τους, μ’ άλλα λόγια ο αντρισμός υπονοούμενος ως αρετή. Πρόκειται για μετωνυμία: το περιέχον «τα παντελόνια» αντί του περιεχόμενου «ο αντρισμός». Γιατί δεν αμφισβητεί κανείς τον αντρισμό των αρχαίων που φόραγαν χιτώνες ίσαμε ψηλά στους μηρούς ούτε των συμπολεμιστών του Κολοκοτρώνη με τις πλισέ φουστανέλες –υπάρχει άλλωστε και η χαριτωμένη διαφήμιση με τους Σκωτσέζους που σηκώνουν απειλητικά κι αποκαλυπτικά τα κιλτ τους. Το πράγμα δεν σηκώνει πολλή σοβαρότητα.

Νοερά μαζί τους.

Μια κοινωνία αγωνίζεται να λυτρωθεί απ' το σοσιαλιστικό-λαϊκιστικό καθεστώς που κυριολεκτικά την έχει εξαθλιώσει. Νοερά μαζί με τους Βενεζουελανούς υπέρμαχους της ελευθερίας και του συνταγματικού πολιτεύματος.

Η συνεύντευξη με τον Κώστα Μοστράτο στον Αθήνα 9.84.

Ήταν το περασμένο Σάββατο 19 τρέχοντος, στην εκπομπή "Αθήνα το φελέκι σου", γύρω στις 12.00 το μεσημέρι.
(Από το 59:20 λεπτό έως το 1:25:40.)
Να ευχαριστήσω ακόμα μια φορά τον πολύ καλό Κώστα Μοστράτο.

Απόσπασμα απ' το "Σκεπτικό για την Απονομή Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων 2016".

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

                                                                        Αθήνα, 7 Ιανουαρίου 2019

Επιτροπή Κρατικων Λογοτεχνικων Βραβειων

Κρατικα Λογοτεχνικα Βραβεια 2017 για το εκδοτικο ετοσ 2016

Σκεπτικο για την Απονομη Κρατικων Λογοτεχνικων Βραβειων 2016

(Το σχετικό με το μυθιστόρημα απόσπασμα:)

Το Βραβείο Μυθιστορήματος απονεμήθηκε κατά πλειοψηφία στον Μιχάλη Μοδινό για το βιβλίο του Εκουατόρια (εκδόσεις Καστανιώτη), η δράση του οποίου λαμβάνει χώρα στην Αφρική. Η ανακάλυψη των πηγών του Νείλου κατά τον 19^ο αιώνα, μετά την εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο, είναι ένα ζήτημα που προκαλεί τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς, μέλη διαφόρων γεωγραφικών εταιρειών.

Αύριο, γύρω στις δώδεκα το μεσημέρι, στον Αθήνα 9.84, στους 98,3.

 Αύριο στην εκπομπή ''Αθήνα το Φελέκι σου'', γύρω στις δώδεκα το μεσημέρι, μιλάμε με τον Κωνσταντίνο Μοστράτο για το Γυμναστήριο.
Όπως σημειώνει ο ίδιος ο Κ.Μ. (στο fb): "-Γύρω στις 12:00, ο συγγραφέας Αντώνης Νικολής, πρόσφατα υποψήφιος για το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, θα μας μιλήσει στο στούντιο για το τελευταίο του βιβλίο, το άκρως ατμοσφαιρικό και γοητευτικό ''Γυμναστήριο'' (Ποταμός)."

Στη Λέσχη Ανάγνωσης του βιβλιοπωλείου Ευριπίδης στην Κηφισιά.

Η καλή συνάδελφος Έλενα Μαρούτσου, μέλος της επιτροπής των κρατικών βραβείων για τη λογοτεχνική παραγωγή του 2016, διάβασε τον Μισθοφόρο, αγάπησε το μυθιστόρημα, επιδίωξε ύστερα να γνωριστούμε, το ενέταξε επίσης στα προς μελέτη βιβλία της (κλειστής) Λέσχης Ανάγνωσης του βιβλιοπωλείου Ευριπίδης στην Κηφισιά, την οποία διευθύνει. Η σχετική συνάντηση έγινε την περασμένη Δευτέρα 14 Ιανουαρίου, 18.00 με 20.00. Ήτανε η πρώτη μου φορά σε λέσχη ανάγνωσης, και ήτανε -το λιγότερο να πω- μια συναρπαστική εμπειρία.

Νίκος Βατόπουλος: Η απρόβλεπτη πινακοθήκη ελασσόνων χαρακτήρων.

(Ο Νίκος Βατόπουλος με τον ευαίσθητο και εμβριθή λόγο του.)

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΒΙΒΛΙΟ 15.01.2019

Η απρόβλεπτη πινακοθήκη ελασσόνων χαρακτήρων

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΗΣ
Το γυμναστήριο
εκδ. Ποταμός, σελ. 102
Παρακολουθούμε τη Ράνια να «τσουλάει το αμαξίδιο ίσαμε την ανοικτή μπαλκονόπορτα. Ψάχνει πυρετικά απέναντι, στ’ αποδυτήρια του γυμναστηρίου, τον νεαρό άντρα που συνήθισε ν’ αποκαλεί Βασίλη». Η Ράνια ζει μαζί με τη Ρούλα, την ετεροθαλή αδελφή της σε ένα διαμέρισμα στην Αθήνα, απομονωμένες, δύο γυναίκες κάποιας ηλικίας. Ζουν πίσω από μία γάζα μνήμης ή έστω ανάμεσα σε παραμορφωτικά κάτοπτρα. Είναι μια νουβέλα που κατά μία έννοια διευρύνει την ευρεία πινακοθήκη χαρακτήρων που εξελικτικά και με διάθεση ψυχικού ανατόμου προχωρεί ο Αντώνης Νικολής.

Με την Άννη Νικολή.

Προχτές το μεσημέρι, στο Μπλακ Ντακ της Χρήστου Λαδά, και ενώ η Άννη, η κόρη του μικρού μου αδελφού Λάμπρου, με βιντεοσκοπεί με το κινητό της, καθώς της υπογράφω Το γυμναστήριο. Είναι άλλωστε γυμνάστρια, επί πτυχίω, ήδη διακεκριμένη -την καμαρώνουμε στην εκπομπή QuickFit του Netwix. Όταν η μαμά της, η Petra Maria Kramarsic, διάλεξε να τη βαφτίσουμε Annie, ως νονός επέβαλα τουλάχιστον το -η, που είναι και το επίσημο στην ταυτότητά της: Άννη Νικολή -δε θα άντεχα κοντινό δικό μου παιδί να κατέληγε σε -υ. Μερίμνησα λιγάκι και για τα ελληνικά της -στις εκπομπές, που γυρίζονται δέκα - δέκα επεισόδια μιλάει δίχως σενάριο...

Τα καλά παιδιά προκόβουν μόνα τους -ο Μισθοφόρος ίσαμε τη βραχεία λίστα των κρατικών βραβείων.

Και μέχρις εκεί, ίσαμε τη βραχεία λίστα, έφτασε εντελώς μονάχο του. Και γι' αυτό όπως και για τα προηγούμενα έργα μου δεν ήξερα ούτε βραβεία, ούτε επιτροπές, ούτε τον έναν ή τον άλλον, αντίθετα ήξερα ότι ακόμα και οι εκδότες τους τα υπέβλεπαν -ναι, απίστευτο, ακόμα κι αυτοί! Σ' αυτή τη χώρα, σ' αυτή τη συγκυρία της ελληνικής γλώσσας ζω: αν θεωρούσα σχεδόν ίσαμε τα σαράντα μου κατάρα το λογοτεχνικό ταλέντο, αν το ανέστελλα μ' όλες μου τις δυνάμεις, δεν είν' άσχετο μ' αυτή την πολύ βαθιά επίγνωση. Εντούτοις, και γιατί παρ' όλ' αυτά ενίοτε η ίδια η ζωή υπερασπίζεται το δίκιο της, και τα χρόνια πέρασαν, και τα έργα γίνανε - γίνονται. Και είναι γερά και δυνατά τα έργα μου. Είτε ζωντανός να το ακούσω είτε πεθαμένος και δεν το ακούσω, ό,τι και να κάνουν οι άθλιοι και οι ατάλαντοι (τα παρεάκια, οι παραγοντίσκοι και οι λοιποί), όσο και να βυσσοδομήσουνε, τα έργα μου θα προκόψουν. Μόνα τους. Όπως όλα τα καλά παιδιά. Των πολύ ευτυχισμένων πατεράδων.

Να 'ναι το 2019 μια καλή χρονιά.

Υγιείς και μακάρι μειλίχιοι να χαιρόμαστε την ποίηση που αναλογεί στη ζωή μας.

Ο Άντης Ζέρβας για το Γυμναστήριο.

Ο παραγωγός του Amagi και επιχειρηματίας και εκλεκτός φιλελεύθερος στοχαστής Άντης Ζέρβας ξανακτυπά - σημειώνει στον τοίχο του (fb). Αυτή τη φορά για το Γυμναστήριο:
 
Κάθισε άνετα. Εξασφάλισε χρόνο και καθαρό μυαλό. Βάλε και ένα ποτάκι καλού κακού, θα χρειαστεί. Μόνο έτσι μπορείς να απολαύσεις το "Γυμναστήριο" του Αντώνη Νικολή.
Υπέροχη γλώσσα, δουλεμένη με κόπο και μεράκι, μαγική αφήγηση και ένα ιδιοφυές παιχνίδι με το χώρο και το χρόνο, δεμένα σε ένα έργο γνήσιας τέχνης.
Συστήνεται για αναγνώστες που ξέρουν.

Το γυμναστήριο στις εφημερίδες.

Στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Περιοδικό «Κ», από τον Άθω Δημουλά, Βιβλία για τις γιορτές, ενότητα Ο γύρος της Ελλάδας, 10-12-2018.

Θέα στο γυμναστήριο. Δύο ετεροθαλείς αδελφές ώριμης ηλικίας κοιτάζουν από το μπαλκόνι τους τα αποδυτήρια του γυμναστηρίου και συνομιλούν σχετικά με πράγματα που έζησαν ή που δεν έζησαν, σε αυτό το κωμικοτραγικό και θεατρικού χαρακτήρα σύντομο μυθιστόρημα του Αντώνη Νικολή «Στο γυμναστήριο» (εκδ. Ποταμός), που δημιουργεί στον αναγνώστη μια αίσθηση ακινησίας. 

Στα ΝΕΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ, 15-16 Δεκεμβρίου 2018 / βιβλιοδρόμιο, Αναζητώντας ταυτότητες, από τον Νίκο Κουρμουλή:

Αντώνης Νικολής, ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟ, εκδ. Ποταμός, σελ. 104, Τιμή 12 ευρώ

Δύο ηλικιωμένες γυναίκες, δύο ετεροθαλείς αδελφές ζουν απομονωμένες στο διαμέρισμά τους. Περασμένα ονείρατα και ορατές παραισθήσεις των αισθήσεων αναμορφώνουν τον κόσμο γύρω τους και αποτελούν τον κύριο όγκο της μεταξύ τους επικοινωνίας. Μπεργκμανικό δράμα δωματίου με παράξενες στροφές και κλιμακώσεις που προκαλούν έκπληξη. Ο Αντώνης Νικολής διεισδύει στην ψυχοσύνθεση των απόκληρων της ζωής.

Ο Μισθοφόρος στη βραχεία λίστα των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων.

Ανακοινώθηκε χτες η συμπερίληψη του μυθιστορήματός μου Ο θάνατος του μισθοφόρου στη βραχεία λίστα των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων του 2017 (για τις εκδόσεις του 2016).

Την κριτική επιτροπή συναποτελούν οι κάτωθι:
Μαριλίζα Μητσού (Πρόεδρος), Καθηγήτρια του Ινστιτούτου Βυζαντινών Σπουδών, Βυζαντινής Ιστορίας της Τέχνης και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Μονάχου,
Μαίρη Λεοντσίνη (Αντιπρόεδρος), Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών,
Μιχάλης Χρυσανθόπουλος, Καθηγητής Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης,
Κλαίρη Μιτσοτάκη, Συγγραφέας,
Κάλλια Παπαδάκη, Συγγραφέας​,
Παυλίνα Παμπούδη, Συγγραφέας,
Έλενα Μαρούτσου, Κριτικός,
Άννα Αφεντουλίδου, Κριτικός,
Κώστας Καραβίδας, Κριτικός.

Αναλυτικά οι υποψήφιοι για το Βραβείο Μυθιστορήματος:
Άρης Μαραγκόπουλος, Πολ και Λόρα, ζωγραφική εκ του φυσικού, Τόπος.
Καρολίνα Μέρμηγκα, Ο Έλληνας γιατρός, Μελάνι.
Μιχάλης Μιχαηλίδης, Οι επόπτες, Νεφέλη.
Μιχάλης Μοδινός, Εκουατόρια, Καστανιώτης.
Αντώνης Νικολής, Ο θάνατος του μισθοφόρου, Το Ροδακιό.
Γιώργος Σκαμπαρδώνης,Υπουργός Νύχτας, Πατάκης.
Κωνσταντίνος Τζαμιώτης, Το πέρασμα, Μεταίχμιο.    

500 λέξεις με τον Αντώνη Νικολή.

Στη χτεσινή Καθημερινή, Κυριακή 16/12/2018:

  

500 ΛΕΞΕΙΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΩΝΗ ΝΙΚΟΛΗ

Ο Αντώνης Νικολής (1960) είναι συγγραφέας, μυθιστοριογράφος. Σπούδασε κλασική φιλολογία. Η νουβέλα «Το γυμναστήριο» (Εκδόσεις «Ποταμός») είναι το πέμπτο βιβλίο του.

Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;

Τον «Γατόπαρδο» του Λαμπεντούζα. Και το διπλανό στο «Γυμναστήριο», εκεί στις όχθες… του «Ποταμού», το «Ζουρ Φιξ» της Λώρης Κέζα.

Ποιος ήρωας / ηρωίδα λογοτεχνίας θα θέλατε να είστε και γιατί;

Με απασχολεί ο αφηγητής (συνειδητός ή μη) μιας μυθιστορίας, οι μορφές της οικονομίας στην αφήγηση, σ’ αυτά εστιάζω ως αναγνώστης. Ωστόσο, αν θα ’πρεπε να διαλέξω κάποιον, ας ήμουν οποιοσδήποτε με μητρική τα γίντις Πολωνοεβραίος του Ι. Μ. Σίνγκερ.

Τζουζέπε Τομάζι ντι Λαμπεντούζα: Ο Γατόπαρδος.

Ο Giuseppe Tomasi di Lampedusa (Παλέρμο 1896-Ρώμη 1957), αριστοκρατικής καταγωγής και ο ίδιος, στο μοναδικό μυθιστόρημά του, και που εκδόθηκε έναν χρόνο μετά τον θάνατό του, το 1958, με ήρωα τον Ντον Φαμπρίτσιο, ισχυρό ακόμη Σικελό Πρίγκιπα ντι Σαλίνα, ιστορία που διαδραματίζεται κυρίως στη διετία 1860-1862, καταγράφει την επερχόμενη πτώση των αριστοκρατών αλλά και την ανταγωνιστικά ανερχόμενη νέα τάξη, την αστική, όπως διαφαίνεται και μέσ’ απ’ το ειδύλλιο του αγαπημένου ανιψιού του Πρίγκιπα, του γοητευτικού όσο και άφραγκου Ταγκρέντι, με την κόρη του άξεστου όμως βαθύπλουτου ντον Καλότζερο, την όμορφη Αντζέλικα. Η πλοκή είναι μάλλον υποτυπώδης, η αφήγηση είναι περισσότερο εσωτερική, στοχασμός πολύ κοντά στην ειρωνεία αλλά και με τους αδιόρατους τόνους της ρέμβης.  

Ο εκ Κεφάλου της Κω ορμώμενος νέος ακαδημαϊκός.

Τιμή για τους Κεφαλιανούς, για τους Κώους, για όλους τους Έλληνες η εκλογή του νέου μέλους της Ακαδημίας Αθηνών Βασίλη Ράπανου. Μεγάλη τιμή.

Το γυμναστήριο - το ελάχιστο δείγμα.

«Σε μια λίμνη να πάμε, καλύτερα. Μικρούλα λίμνη, γύρω γύρω πλατάνια και καρυδιές, βούρλα ωραία σαν ζωγραφιστά και νούφαρα και πάπιες, παπάκια, και μικρά μικρά ψαράκια». Στέκεται μια ανάσα, να τα χαζέψει ένα γύρο, τοπίο, πράγματα, δέντρα, ζώα, τι άλλο να σκεφτεί, τι άλλο να συμπεριλάβει όπως τα απαριθμεί. Το ξεφουρνίζει κοφτά–στα γρήγορα: «Και μια παρέα νεαροί αξιωματικοί. Γυμνιστές».

21 Νοεμβρίου 2018: μία ωραία μέρα.

Δεν είναι πολλές οι εξαιρετικές ημέρες στη ζωή ενός συγγραφέα.
Έπιασα στα χέρια μου ένα πολύ όμορφο βιβλίο.
Μαζί με την Αναστασία (Λαμπρία) και τον Κώστα (Παπαδόπουλο), τους εκδότες του Ποταμού, που το λιγότερο να πω τους είμαι ευγνώμων.

(Με την Αναστασία στο μπαλκονάκι του Ποταμού∙ κάποια άλλη φορά ευελπιστώ να πείσω και τον Κώστα για μια φωτογραφία οι τρεις μας...)