Χρίστος Παπαγεωργίου* / Αντώνης Νικολής: «Το γυμναστήριο».

(Ο κος Παπαγεωργίου για το Γυμναστήριο, με την αισθαντικότητα, την αμεσότητα, την εμβρίθεια που διακρίνουν τον λόγο του.)

Διάστιχο, 12 Απριλίου 2019.

Συνεχίζοντας την έντονη θεατρικοποίηση των πεζών του, ο Αντώνης Νικολής αυτή τη φορά βάζει στο κάδρο δυο ώριμες, ηλικιωμένες γυναίκες, ετεροθαλείς και σίγουρα ψυχολογικά διαταραγμένες. Πράγματι, η Ρούλα και η Ράνια. Δυο φιγούρες εξαιρετικά ενδιαφέρουσες, βιώνουν αληθινά και φανταστικά επεισόδια, ζουν άλλοτε στα παιδικά τους χρόνια και άλλοτε σε ένα μέλλον μάλλον απίθανο να επέλθει, μπλέκουν την ιστορία της μητέρας τους με τη δική τους παρέα μέσα στον χρόνο, τέλος παίρνουν μέρος σε γεγονότα στα οποία δεν έχουν την παραμικρή συμμετοχή. Ο συγγραφέας γράφει με εκπληκτική ευφυΐα στέλνοντας τις ηρωίδες του πίσω στον καιρό της εφηβείας, όπου η σεξουαλικά αχόρταγη μητέρα τους συνευρίσκεται με πολλούς άνδρες –όπως λέει, άσχημους και όμορφους, πλούσιους και φτωχούς, κ.λπ.– δημιουργώντας ανεξίτηλα τραύματα στα δύο κορίτσια.

Ο αυθεντικότερος τόπος να συναντηθούμε.

Ακόμα μια ξεχωριστή βραδιά μετά από κείνην στη Λέσχη Ανάγνωσης τον περασμένο Ιανουάριο. Χτες, Τετάρτη 27 Μαρτίου 2019, στο ιδιαίτερα φιλόξενο βιβλιοπωλείο Επί Λέξει, Λυκαβηττού και Ακαδημίας 32, στην εκδήλωση που οργάνωσε με πολλή φροντίδα η Αναστασία Λαμπρία / οι Εκδόσεις Ποταμός. Είχαμε συναποφασίσει με τους δημοσιογράφους (αλλά και απόφοιτους φιλοσοφικών σχολών) Μαίρη Αδαμοπούλου και Κώστα Μοστράτο να πούμε τη βραδιά Εκδήλωση, όχι Παρουσίαση, να είναι περισσότερο ένα είδος ξενάγησης, όπως συνήθως λέγεται, στο εργαστήρι / στο ύφος να το πω… φιλολογικότερα της γραφής μου. Η Αναστασία έδωσε τον καταλληλότερο τίτλο «Ο Α. Ν. και τα κλειδιά για Το γυμναστήριο».

Ο Αντώνης Νικολής και τα κλειδιά για Το γυμναστήριο.

["Θερινός και ανθυπομειδιών ο Αντώνης Νικολής", σημείωσε ως λεζάντα στη φωτογραφία πορτρέτου η Αναστασία Λαμπρία ανανεώνοντας την πρόσκληση για την εκδήλωση.]

Μια σπάνια... ξενάγηση.

Σήμερα το μεσημέρι όχι λίγοι φιλότεχνοι μοιραστήκαμε την τύχη να μας ξεναγεί η ίδια η Πελαγία Κυριαζή στα ευάριθμα έργα της που συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση του Μουσείου Φρυσίρα "Ατελιέ στον χρόνο: δέκα γυναίκες εικαστικοί".

Ελληνική λογοτεχνία στο «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Βιβλία λογοτεχνίας δεμένα με κορδόνια σε ορισμένες από τις θέσεις αναμονής στις πύλες αναχωρήσεων του «Ελευθέριος Βενιζέλος». Πολύ καλή ιδέα, ιδίως όσο -απ' το λίγο που πρόλαβα να δω- φαίνεται να έχουν επιλεγεί με ποιοτικά κριτήρια. Γκουγκλάροντας, επιπλέον, βρίσκω ότι «ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, στο πλαίσιο της συνεργασίας του με την Αθήνα 2018 Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου του Δήμου Αθηναίων, φιλοξενεί στους χώρους του βιβλία της ελληνικής λογοτεχνίας». Συνολικά 187 τίτλους. Εντούτοις κάτι μού λέει... ας μην ψάξω και τον πλήρη κατάλογο, ας αρκεστώ στα δυο αυτά σπουδαία που τύχῃ ἀγαθῇ έπεσα πάνω τους...

Ο Ακριθάκης, ο Καζαντζάκης, και το οιονεί τάμα.

 

Για λίγες μέρες στην Κρήτη. Δεν γινόταν να μην επισκεφτώ στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης του Ηρακλείου τη μικρή όμως ενδεικτική και πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση έργων του Αλέξη Ακριθάκη (1939-1994). 

Να τες οι πρώτες φρέζιες…

Αλλά και τα ζουμπούλια, οι υάκινθοι (οι μυθολογικοί απόγονοι εκείνου του Υάκινθου που τον ερωτεύθηκαν μ' αντιζηλία ο Απόλλωνας κι ο Ζέφυρος),

Μία... μίνι φωτογραφική αυτοβιογραφία - 15) Η φοιτητική παρέα.

Μεσολάβησε το καλοκαίρι, από Κω βρέθηκα στη Ρόδο ίσως μόνο για ταξίδι αναψυχής. Δεν θυμάμαι πότε ούτε για πόσες μέρες ακριβώς. Όμως η μνήμη μου είναι γεμάτη απ’ τις πιο δυνατές δικές μου παραστάσεις της χαράς της ζωής. Δεν χωράνε εδώ, ήτανε η φρέσκια και σφοδρή των ούτε είκοσι χρόνων προσδοκία μου να συναντηθώ με τους άλλους, είναι σαν όποτε ο χρόνος βιώνεται διεσταλμένος, και είναι νομίζω η ίδια η ποίηση της ζωής. Απ’ αυτήν γραπώνονται οι λέξεις, ξεκολλάνε απ’ τις σελίδες, βυθίζονται στο ασυνείδητο, γυρνάνε στο τέλος λογοτεχνία. Έφευγα απ’ τη Ρόδο -έχω τις εικόνες από εκείνο το πλοίο- παραδόξως με πολλή ορμή να επιστρέψω στα περίκλειστα απ’ τα βουνά χειμερινά Γιάννενα. Να ζήσω τη δεύτερη ακαδημαϊκή μου χρονιά, 1980-1981.

Εκδήλωση: "Ο Αντώνης Νικολής και τα κλειδιά για Το γυμναστήριο".

Διοργανωτής: Εκδόσεις Ποταμός
βιβλιοπωλείο Επί Λέξει
Ακαδημίας 32 & Λυκαβηττού
την Τετάρτη 27 Μαρτίου 2019 στις 7 μ.μ. - 10 μ.μ.
 








Ο Αντώνης Νικολής συζητάει με τους δημοσιογράφους Μαίρη Αδαμοπούλου και Κώστα Μοστράτο για την ανέλιξη του ύφους στο έργο του - τον μύθο, την επινόηση του αφηγητή, την οικονομία στην αφήγηση.

Ένα σημείωμα της Κατερίνας Σχινά για το Γυμναστήριο.

Ένα σημείωμα της Κατερίνας Σχινά για το Γυμναστήριο, αξιόλογο, προ διμήνου, που κακώς αμέλησα να καταχωρίσω εδώ.

«Αντώνης Νικολής, Το γυμναστήριο,
Ποταμός, σελ. 104
 

Δυο ώριμες, ακαθόριστης ηλικίας ετεροθαλείς αδελφές μετρούν τον άδειο χρόνο τους, τις ψυχοβόρες επιθυμίες τους, τις επίμονες ενοχές τους σ’ ένα μικροαστικό διαμέρισμα, από την μπαλκονόπορτα του οποίου η μια παρακολουθεί τους νεαρούς αθλητές στο απέναντι γυμναστήριο. Οι δυο γυναίκες μιλούν ακατάπαυστα, δίνοντας σχήμα στους φόβους και τους πόθους τους, ανήμπορες να συνδιαλλαγούν πραγματικά με όσα τις στοιχειώνουν, θέλοντας και μαζί τρέμοντας να αρθρώσουν το ανείπωτο, θέλοντας και μαζί τρέμοντας μήπως και το δουν να αναδύεται, τρομερό, μέσα από τις αφηγήσεις τους. Ανεσταλμένη σεξουαλικότητα, στρεβλωμένος ερωτισμός, άνυδρος βίος, ενδεχομένως κάποιο έγκλημα (μα είναι, όντως, πραγματικό;), ένα παρελθόν που εισβάλλει στο παρόν και το παραμορφώνει, τραύματα ανεπούλωτα, σε μια αφήγηση έξοχα δουλεμένη. Κ.Σ.»

[the books’ journal, 93, Δεκέμβριος 2018, Βιβλία για τα Χριστούγεννα, Επιλογή με εκδόσεις που αξίζει να διαβάσετε, σελ. 83]

Η ανάσα. Η ειρωνεία.

Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για Βαρουφάκη: «Για περίπου μιάμιση ώρα μάς έλεγε ότι ήμασταν ηλίθιοι - και είμαι σίγουρος ότι είχε δίκιο. Γιατί να εντυπωσιαστεί από τους ανθρώπους που ήθελαν να τον βοηθήσουν».

(Ηχητικά ντοκουμέντα BBC: Το σκληρό πόκερ για το Grexit στους διαδρόμους των Βρυξελλών. Athens Voice, Λένα Χουρμούζη, 7/2/2019)

Δυσκολεύομαι να φανταστώ πυκνότερη και δραστικότερη διατύπωση ειρωνείας. Από χείλη Νεοέλληνα πολιτικού ή άλλου δημόσιου προσώπου μάλλον αποκλείω κάτι ανάλογο. Ίσως καν από λογοτέχνη. Χρειάζεται να σπρώξει κανείς το κεφάλι μέσ' από σωρούς, στιβάδες πολλές (από ηθικολογίες, αισθηματολογίες, ιδεολογίες), προκειμένου να ξεμυτίσει στον καθαρό αέρα, να ανασάνει. Να δει με αμεροληψία τον εαυτό του ανάμεσα στους άλλους, στον κόσμο. Τη θέση του ή την απόστασή του απ' τον κόσμο.  

Βόλτες σε άδειες πόλεις.

 

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΗΣ Κ [Στο Κ της κυριακάτικης Καθημερινής, 27.1.2019]

Βόλτες σε άδειες πόλεις

Αντώνης Νικολής

 

Όσοι μεγαλώσαμε σε τουριστικούς τόπους, στα νησιά ιδιαίτερα, ζούσαμε, μεταξύ των άλλων αλλαγών στον ετήσιο κύκλο, τη διαίρεση της χρονιάς σε δύο κύριες περιόδους, την τουριστική, από τα μέσα του Απριλίου περίπου έως και τον Οκτώβριο, και το υπόλοιπο πεντάμηνο-εξάμηνο με τον χειμώνα στο κέντρο του. Στη μια, την επονομαζόμενη και σεζόν, οι μέρες είναι φωτεινές, σφύζουν από κόσμο και συνακόλουθη οικονομική δραστηριότητα, άρα ανοιχτά μαγαζιά, ποτέ αργία, ούτε καν της Παναγίας. Αντίθετα, στον άλλο μισό χρόνο, η κίνηση στους δρόμους περιορίζεται, σχεδόν υποτονική τις καθημερινές και κόβεται μαχαίρι τις Κυριακές. Για μας τα παιδιά είχε Κυριακές όταν τέλειωνε το καλοκαίρι, όταν πια δεν είχε ούτε κόσμο, θάλασσες, φώτα. Και παρόλο που τις Κυριακές δεν είχαμε σχολείο, όποτε είχε... Κυριακές, είχε και Δευτέρες, πά’ να πει τις χειρότερες μέρες του σχολείου.

Μία... μίνι φωτογραφική αυτοβιογραφία - 14) Γιάννενα.

Ήμουν πια φοιτητής. Τι χαρά. Δύσκολο να βρεθεί πιο αγεωγράφητος από μένα. Αμυδρά θυμάμαι στον ενθουσιασμό μου πώς είχα φαντασιωθεί την πόλη, «Απ’ τη μια η λίμνη, απ’ την άλλη η θάλασσα!» που με τα τουριστικά μέτρα της μέχρι τότε εμπειρίας μου εννοούσα κάτι ανάμεσα σε Λουκέρνη και Σορέντο.  Με προσγείωσε πρώτος ο πατέρας μου, «Η θάλασσα είναι κάπου δυο ώρες απ’ τα Ιωάννινα», ύστερα τα ίδια τα Γιάννενα.

Βλέπω τωρινές εικόνες της πόλης, μιας ζωντανής νεαρούπολης – φοιτητούπολης, τόσο αλλαγμένης, τουλάχιστον σ’ ό,τι προσφέρει σ’ έναν φοιτητή της, σε σχέση με τα χρόνια εκεί στο τέλος του ’70. Τότε μου είχε φανεί, παρά την έκταση και τον πληθυσμό της, περίπου ένα χωριό της Κω. Υπήρχαν βέβαια και οι γειτονιές με ορισμένη προσωπικότητα, η Αγορά (όπου και τα δύο σπίτια που νοίκιαζα, η γκαρσονιέρα στην Κάνιγγος για δυο χρόνια, το δυαράκι στην Τσιριγώτη τα επόμενα δύο, στο δεύτερο συγκάτοικοι με τον πολύ στενό φίλο από το 1981 Δημήτρη Μποσνάκη), το Κάστρο, ο μόλος κάτω στη λίμνη, κι από κει σε πέντε – δέκα λεπτά με το καραβάκι στο νησάκι.

Οι άντρες και τα… παντελόνια τους.

[ΤΑ ΝΕΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ, σήμερα, 26-27 Ιανουαρίου 2019 / Weekend Πρόσωπα, σελ. 2, Φάκελος: ΟΤΑΝ ΤΑ ΚΛΙΣΕ (ΔΕΝ) ΛΕΝΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ, επιμέλεια Μαίρη Αδαμοπούλου, Ζωή Λιάκα, Διονυσία Μαρίνου, Έφη Φαλίδα]

Αντώνης ΝΙΚΟΛΗΣ, 

συγγραφέας, 

ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΚΑΙ ΤΑ...

ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ ΤΟΥΣ

Οι άντρες που τιμούν τα παντελόνια τους, μ’ άλλα λόγια ο αντρισμός υπονοούμενος ως αρετή. Πρόκειται για μετωνυμία: το περιέχον «τα παντελόνια» αντί του περιεχόμενου «ο αντρισμός». Γιατί δεν αμφισβητεί κανείς τον αντρισμό των αρχαίων που φόραγαν χιτώνες ίσαμε ψηλά στους μηρούς ούτε των συμπολεμιστών του Κολοκοτρώνη με τις πλισέ φουστανέλες –υπάρχει άλλωστε και η χαριτωμένη διαφήμιση με τους Σκωτσέζους που σηκώνουν απειλητικά κι αποκαλυπτικά τα κιλτ τους. Το πράγμα δεν σηκώνει πολλή σοβαρότητα.

Νοερά μαζί τους.

Μια κοινωνία αγωνίζεται να λυτρωθεί απ' το σοσιαλιστικό-λαϊκιστικό καθεστώς που κυριολεκτικά την έχει εξαθλιώσει. Νοερά μαζί με τους Βενεζουελανούς υπέρμαχους της ελευθερίας και του συνταγματικού πολιτεύματος.

Η συνεύντευξη με τον Κώστα Μοστράτο στον Αθήνα 9.84.

Ήταν το περασμένο Σάββατο 19 τρέχοντος, στην εκπομπή "Αθήνα το φελέκι σου", γύρω στις 12.00 το μεσημέρι.
(Από το 59:20 λεπτό έως το 1:25:40.)
Να ευχαριστήσω ακόμα μια φορά τον πολύ καλό Κώστα Μοστράτο.

Απόσπασμα απ' το "Σκεπτικό για την Απονομή Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων 2016".

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

                                                                        Αθήνα, 7 Ιανουαρίου 2019

Επιτροπή Κρατικων Λογοτεχνικων Βραβειων

Κρατικα Λογοτεχνικα Βραβεια 2017 για το εκδοτικο ετοσ 2016

Σκεπτικο για την Απονομη Κρατικων Λογοτεχνικων Βραβειων 2016

(Το σχετικό με το μυθιστόρημα απόσπασμα:)

Το Βραβείο Μυθιστορήματος απονεμήθηκε κατά πλειοψηφία στον Μιχάλη Μοδινό για το βιβλίο του Εκουατόρια (εκδόσεις Καστανιώτη), η δράση του οποίου λαμβάνει χώρα στην Αφρική. Η ανακάλυψη των πηγών του Νείλου κατά τον 19^ο αιώνα, μετά την εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο, είναι ένα ζήτημα που προκαλεί τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς, μέλη διαφόρων γεωγραφικών εταιρειών.

Αύριο, γύρω στις δώδεκα το μεσημέρι, στον Αθήνα 9.84, στους 98,3.

 Αύριο στην εκπομπή ''Αθήνα το Φελέκι σου'', γύρω στις δώδεκα το μεσημέρι, μιλάμε με τον Κωνσταντίνο Μοστράτο για το Γυμναστήριο.
Όπως σημειώνει ο ίδιος ο Κ.Μ. (στο fb): "-Γύρω στις 12:00, ο συγγραφέας Αντώνης Νικολής, πρόσφατα υποψήφιος για το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, θα μας μιλήσει στο στούντιο για το τελευταίο του βιβλίο, το άκρως ατμοσφαιρικό και γοητευτικό ''Γυμναστήριο'' (Ποταμός)."

Στη Λέσχη Ανάγνωσης του βιβλιοπωλείου Ευριπίδης στην Κηφισιά.

Η καλή συνάδελφος Έλενα Μαρούτσου, μέλος της επιτροπής των κρατικών βραβείων για τη λογοτεχνική παραγωγή του 2016, διάβασε τον Μισθοφόρο, αγάπησε το μυθιστόρημα, επιδίωξε ύστερα να γνωριστούμε, το ενέταξε επίσης στα προς μελέτη βιβλία της (κλειστής) Λέσχης Ανάγνωσης του βιβλιοπωλείου Ευριπίδης στην Κηφισιά, την οποία διευθύνει. Η σχετική συνάντηση έγινε την περασμένη Δευτέρα 14 Ιανουαρίου, 18.00 με 20.00. Ήτανε η πρώτη μου φορά σε λέσχη ανάγνωσης, και ήτανε -το λιγότερο να πω- μια συναρπαστική εμπειρία.

Νίκος Βατόπουλος: Η απρόβλεπτη πινακοθήκη ελασσόνων χαρακτήρων.

(Ο Νίκος Βατόπουλος με τον ευαίσθητο και εμβριθή λόγο του.)

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΒΙΒΛΙΟ 15.01.2019

Η απρόβλεπτη πινακοθήκη ελασσόνων χαρακτήρων

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΗΣ
Το γυμναστήριο
εκδ. Ποταμός, σελ. 102
Παρακολουθούμε τη Ράνια να «τσουλάει το αμαξίδιο ίσαμε την ανοικτή μπαλκονόπορτα. Ψάχνει πυρετικά απέναντι, στ’ αποδυτήρια του γυμναστηρίου, τον νεαρό άντρα που συνήθισε ν’ αποκαλεί Βασίλη». Η Ράνια ζει μαζί με τη Ρούλα, την ετεροθαλή αδελφή της σε ένα διαμέρισμα στην Αθήνα, απομονωμένες, δύο γυναίκες κάποιας ηλικίας. Ζουν πίσω από μία γάζα μνήμης ή έστω ανάμεσα σε παραμορφωτικά κάτοπτρα. Είναι μια νουβέλα που κατά μία έννοια διευρύνει την ευρεία πινακοθήκη χαρακτήρων που εξελικτικά και με διάθεση ψυχικού ανατόμου προχωρεί ο Αντώνης Νικολής.