Πέμπτη 26 Απριλίου 2018
Σάββατο 21 Απριλίου 2018
Μία… μίνι φωτογραφική αυτοβιογραφία – 4) Η βάφτιση - η νανά μου η Φροσύνη.
Η μητέρα μου θυμάται Κυριακή του Θωμά, την άνοιξη του 1961 -10
Απριλίου έπεφτε το Πάσχα, άρα 17 Απριλίου-, να γίνεται η βάφτισή μου, και το σίγουρο, όπως φαίνεται κι απ’ τη φωτογραφία, στον Άγιο
Νικόλαο στην Κω. Νονά μου - “νανά” μου
στην ντοπιολαλιά του νησιού- η Ευφροσύνη Δερνίκα, το γένος Γεωργιάδου
(1911-2000), αδελφή της μητρικής γιαγιάς μου.
Πέμπτη 19 Απριλίου 2018
Αντώνης Νικολής, Ο «Αύγουστος» του Τζον Γουίλιαμς: ένας θρίαμβος της λογοτεχνίας.
Αντώνης Νικολής, Ο «Αύγουστος» του Τζον Γουίλιαμς: ένας θρίαμβος της λογοτεχνίας
Στάχτες, 19/04/2018 · 07:42
Δημοσιεύθηκε την από SF
Αρχείο 19/04/2018
Ο λογοτέχνης, από τα αφομοιωμένα, τα χωνεμένα στη μνήμη του βιώματα, συνθέτει μύθους, μύθους που αποδίδει με μορφές που ικανοποιούν το ύφος του.
Στα είδη της αφηγηματικής λογοτεχνίας ιδιαίτερα, και νομίζω κατεξοχήν στο ιστορικό μυθιστόρημα, η επινόηση του αφηγητή, συνειδητή ή ακόμα και ασύνειδη, αποτελεί, μία από τις πρώτες και σημαντικότερες επιλογές του δημιουργού. Αν το καλοσκεφτούμε, ακόμα και προφορικά, όταν αρχίζουμε να αφηγούμαστε, νιώθουμε την ανάγκη να ανακαθίσουμε ή να τοποθετήσουμε τη φωνή σε άλλον τόνο. Πόσο μάλλον στο εργαστήρι μας, ως λογοτέχνες. Η επινόηση του αφηγητή, ο αφηγητής, είναι σε μεγάλο βαθμό το ίδιο το ύφος: η θερμοκρασία της γραφής, η απόσταση του συγγραφέα από τα ιστορούμενά του, ο ρυθμός και η ένταση της αφήγησης, ο κύριος συντελεστής της οικονομίας που θα βοηθήσει στη μετατροπή του λόγου σε μύθο.
Παρασκευή 13 Απριλίου 2018
Μία... μίνι φωτογραφική αυτοβιογραφία - 3) Οδός Τριφυλίας 2, στα Ιλίσια.
| [1] |
Πέμπτη 5 Απριλίου 2018
Μία... μίνι φωτογραφική αυτοβιογραφία - 2) Μια βόλτα στο Αμύνταιο.
Ο μπαμπάς υπηρετούσε έφεδρος αξιωματικός του Υγειονομικού στο Αμύνταιο. Παντρεύτηκαν με τη μαμά στις 18 Νοεμβρίου του 1959, στην Κω βέβαια, κι αμέσως έπειτα έφυγαν για τη μικρή κωμόπολη του νομού Φλώρινας. Ισχυρίζονται ότι στο Αμύνταιο ...συνελήφθην, και οπωσδήποτε ότι σ' αυτή τη βόλτα απ' όπου και η φωτογραφία, η μαμά είναι έγκυος, πα' να πει, τη βόλτα εκείνη την έκανα μαζί τους και εγώ.
Δευτέρα 2 Απριλίου 2018
Το Σκοτεινό Νησί σε τόμο μελετών του Παναγιώτη Νούτσου.
Το απόγευμα της Τετάρτης 28 Μαρτίου ενθουσιασμένη
η πολύ καλή ζωγράφος και φίλη Πελαγία Κυριαζή με ειδοποιούσε πως ούσα σε
εκδήλωση στο βιβλιοπωλείο Ιανό, άκουσε να γίνεται αναφορά στο όνομά μου και στη
νουβέλα μου «Το Σκοτεινό Νησί».
Επρόκειτο για την παρουσίαση του τόμου μελετών
του καθηγητή Παναγιώτη Νούτσου με τίτλο «Για
το ιστορικό “υπόβαθρο” της λογοτεχνίας» (Εκδόσεις Παπαζήση, 2017, σελ. 660),
εκδήλωση από τον κύκλο συζητήσεων «Από
το Αμπέλι στο Θέατρο» που διοργανώνει στον Ιανό ο Κώστας Καζαμιάκης.
Το όγδοο κεφάλαιο του εν λόγω τόμου είναι
αφιερωμένο στη νουβέλα «Το Σκοτεινό Νησί»
με τον τίτλο «Η “ετεροτοπία” ως “αυτοκάθαρση”;». Δεν το είδα, είμαι στο νησί, υποθέτω πως ο Π.Ν. συμπεριέλαβε στα περιεχόμενα του βιβλίου του την κριτική παρουσίαση της νουβέλας που είχε δημοσιεύσει στη
Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας την Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου 2010.
(Ο καθηγητής Παναγιώτης Νούτσος.)
Κυριακή 1 Απριλίου 2018
Μία... μίνι φωτογραφική αυτοβιογραφία - 1) Τα συντρίμμια της βιβλιοθήκης, τα φωτογραφικά άλμπουμ.
Τα τελευταία δυο – τρία χρόνια όποτε περνούσα μπροστά απ’ τη βιβλιοθήκη σκεφτόμουν πως ήταν πια καιρός να την τακτοποιήσω, να καταχωρίσω εξαρχής, να ταξινομήσω με προσοχή τα βιβλία που είχανε σωρευτεί στα ράφια της. Πρόκειται για βιβλιοθήκη σε χρήση από τον Φεβρουάριο του 1996, πολύφυλλη με τζάμια, και που πιάνει τους δυο αντικριστούς τοίχους του δωματίου. Κι ευτυχώς που από τη μια στην άλλη αναβολή δεν έκανα τη δουλειά, θα πήγαινε στράφι πολύς κόπος. Στον σεισμό του περασμένου καλοκαιριού (21/7/2017), τα φύλλα του ενός τοίχου σωριάστηκαν ίσαμε τον απέναντι, τζάμια, ξύλα, βιβλία, όλα ένας σωρός, συνθλίβοντας κι ό, τι μεσολαβούσε ανάμεσα στους δυο αντικριστούς τοίχους (ένα γραφείο, τη συρταροθήκη του, καρέκλες, ένα παραβάν). Ήταν η μεγαλύτερη από τις ζημιές που υπέστη το σπίτι –όμως, αναλογικά, συγκρινόμενη με το τι έπαθαν περιουσίες άλλων συντοπιτών, ζημιά αμελητέα.
Κυριακή 18 Μαρτίου 2018
Ο Λουκιανός από τα Σαμόσατα.
[Στα χτεσινά ΝΕΑ / Σαββατοκύριακο, δημοσιεύτηκε ανάμεσα σε άλλες και δική μου συνεργασία, στο ένθετο Weekend Πρόσωπα, σε έρευνα με θέμα: ΟΤΑΝ ΑΚΟΥΩ ΤΗ ΛΕΞΗ "ΗΡΩΑΣ" / Ποιος είναι ο προσωπικός σας ήρωας;]
ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΗΣ
Συγγραφέας
Ο Λουκιανός
από τα Σαμόσατα
Ο Λουκιανός γεννήθηκε στα Σαμόσατα, πόλη στον πάνω Ευφράτη της Συρίας, έζησε κατά τον δεύτερο μ.Χ. αιώνα, Σύρος στην καταγωγή και στη μητρική του γλώσσα, σε κόσμο ελληνίζοντα, βέβαια, μυήθηκε στην ελληνική παιδεία, και όχι μόνο, απέβη ο επιδραστικότερος αττικιστής του καιρού του, ο τεχνικότερος και ευφυέστερος, κατά την επικρατούσα φιλολογική αποτίμηση, συγγραφέας στην ελληνική γραμματεία των αυτοκρατορικών χρόνων.
Δευτέρα 12 Μαρτίου 2018
Επίσκεψη στο Ακρωτήρι των Βενιζέλων.
Επίσκεψη στο Ακρωτήρι των Βενιζέλων
Liberal - ελεύθερη ενημέρωση, Δευτέρα 12 Μαρτίου 2018, 00:03 - Τελευταία ενημέρωση: Κυριακή 11/03/2018, 22:52
Του Αντώνη Νικολή*
Το Σάββατο 24 Φεβρουαρίου σχεδόν το
έφερε ο δρόμος, το πρότεινε και ο συνταξιδιώτης, ήταν επίσης ο καλός
καιρός και η ώρα με τις ιώδεις αποχρώσεις στον δυτικό ορίζοντα, από την
τοποθεσία κιόλας, ύψωμα, θα αγναντεύαμε την πόλη των Χανίων, συναίνεσα.
Έχω ταξιδέψει πολλές φορές στην Κρήτη, ειδικά στα Χανιά και με μόνο
σκοπό το σπίτι των Βενιζέλων στη Χαλέπα, όμως από κάποια αδιευκρίνιστη
εντός μου διστακτικότητα τους τάφους τους τους απέφευγα.
Αράξαμε στο χώρο στάθμευσης απέναντι απ’
την είσοδο, περπατήσαμε τον καλαίσθητο και υποβλητικό διάδρομο μετά την
πύλη έως το πλατύ άνδηρο με τα σκόρπια λίγα πεύκα και το τοιχίο
περιμετρικά, και ως την άκρη του πλατώματος με τα πλακόστρωτα βαθμιδωτά
βάθρα όπου οι δύο λιτοί τάφοι, του Σοφοκλή παραμέσα, του Ελευθέριου
μπροστά. Αλλά μαζί με τα βήματά μας που ζύγωναν, πύκνωναν στον νου
πολλά.
Σάββατο 3 Μαρτίου 2018
Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ: Ένας φίλος του Κάφκα και άλλες ιστορίες.
Τα τελευταία χρόνια ίσως δεν έχω αγαπήσει άλλον συγγραφέα όσο τον Σίνγκερ. Παραστατικότατες, ολοζώντανες περιγραφές, αφηγηματική δεινότητα, λεπτότατη ειρωνεία, υπαινικτικό χιούμορ. Εξαιρετικός μυθιστοριογράφος, αλλ’ ακόμη καλύτερος διηγηματογράφος. Τα διηγήματά του έχουν αρτιότητα και πυκνότητα που εφάμιλλές τους ως αναγνώστης έχω συναντήσει μόνο στον Έ. Ά. Πόε. Σ’ αυτήν εδώ τη συλλογή, και πάλι το ένα διήγημα καλύτερο απ’ το άλλο, παρόλο που θα ήταν άδικο να μην ξεχωρίσω ανάμεσά τους δύο: το «Κάτι υπάρχει εκεί» και «Το κλειδί», και τα δύο μ’ εκείνη την ιδιαίτερη «ψίχα» του συγγραφέα τους, ένα βαθύ ποιητικό στοχασμό που δεν έχει να διδάξει ή να «πει» κάτι, όμως σε παρασέρνει στην πιο μύχια έξαρση.
Σάββατο 24 Φεβρουαρίου 2018
Περσεφόνη Κουτσουράδη (1923-2018).
Υπήρξε αδιαμφισβήτητα η μεγάλη κυρία του πολιτισμού στο νησί της Κω. Πρόεδρος του παραρτήματος του Λυκείου Ελληνίδων με σημαντική δράση εκεί, συλλογέας λαογραφικού υλικού, όπως με περισσή αξιοπρέπεια ήξερε να δηλώνει, να διευκρινίζει μάλιστα τη διαφορά από τον λαογράφο - ερευνητή επιστήμονα, αλλά και ένας / μία από τους τελευταίους Κώους με κομψότητα πνεύματος και χιούμορ, ντόπιου χρώματος όμως και ιδιαίτερα εκλεπτυσμένου. Τη θυμάμαι να οδηγεί το κατσαριδάκι της, με συνοδηγό τον άντρα της, τον αείμνηστο Γιώργο Κουτσουράδη, να λένε για ένα "καρτελίνο" που τους έστειλε μια φίλη τους Ζωή απ' την Αθήνα, κι εγώ παιδί στο πίσω κάθισμα να ξεκαρδίζομαι. Δεν ήξερα να το πω, μα ήτανε εκείνοι οι Κώοι η παρηγορητική εξαίρεση τότε, τέλος του '60, όταν άρχιζε να θεριεύει η μικροαστική βαρβαρότητα στη χώρα. Η Περσεφόνη Κουτσουράδη, το γένος Μουζάκη, ήταν πρώτη εξαδέλφη της γιαγιάς μου από τη μητέρα μου. Εγγονή εκείνου του παππεπίπαππου από τα Σφακιά, του Σπύρου Γρυπάρη, για τον οποίο πρόσφατα σχετικά έκανα μνεία. Την προσφωνούσα θεία, τη συμπαθούσα πολύ, μα κι ανέκαθεν περισσότερο την εκτιμούσα. Νομίζω εκπροσωπούσε μια γενιά σπάνιων αστών στη νεοελληνική κοινωνία, βενιζελικής "κοπής" και που ανέπτυξαν δημόσια δράση όσο και ατομική προσωπική καλλιέργεια αξιοσημείωτη.
Στον Αχιλλέα, τον Κώστα, τον Τίμο, τον Πάρη, στις νύφες και τα εγγόνια της, συλλυπητήρια. Η τιμή και η αξία της προσφοράς της, η αγάπη και η μνήμη της μάνας και γιαγιάς να τους συνοδεύουν πάντα.
Λυπάμαι πολύ που, καθώς απουσιάζω από το νησί αυτές τις μέρες, δε θα μπορέσω να την τιμήσω με την παρουσία μου στο ξόδι της.
Τετάρτη 21 Φεβρουαρίου 2018
Σάββατο 3 Φεβρουαρίου 2018
Φραντς Κάφκα: Ο Πύργος.
Πρόσφατα σχετικά, σε πάγκο στο υπόγειο της Πρωτοπορίας,
έπεσε το μάτι μου σε αντίτυπο του Πύργου
του Κάφκα, της ειδικής έκδοσης για την εφημερίδα Ελευθεροτυπία, στην
εξευτελιστική τιμή του ενάμισι ευρώ (1,5 €)! Ντράπηκα, πήρα ένα από τη στοίβα, μαζί
με ό,τι άλλο είχα επιλέξει το ανέβασα στο ταμείο. Τον Κάφκα, και σίγουρα και τον Πύργο, τον είχα διαβάσει, μάλλον αρχές
της δεκαετίας του ’80, σ’ εκείνες τις ωραίες (τόσο ισόρροπες και με ειλικρίνεια
σεβαστικές προς τη λογοτεχνία) εκδόσεις Ηριδανός. (Και όντως, εκ των υστέρων τον
βρίσκω στη βιβλιοθήκη, είναι σε μετάφραση Τέας Ανεμογιάννη / μακέτα εξωφύλλου
από τον Αλέξανδρο Ίσαρη.) Τέλος πάντων, και γιατί χρόνια έψαχνα μια ευκαιρία να
επιστρέψω στον Κάφκα, έπιασα να ξαναδιαβάσω, όμως τον τωρινό, τον ταπεινωμένο Πύργο του 1,5 €.
Από τα σημαντικότερα έργα του Φραντς Κάφκα, στην καρδιά της
νεωτερικής λογοτεχνίας των αρχών του 20ού αιώνα, και κατά την
εγκυρότερη ανάλυση, αν στη Δίκη, το
άλλο μεγάλο του έργο, μια σκοτεινή γραφειοκρατία καταδιώκει αναίτια το άτομο,
εδώ, στον Πύργο, ο ήρωας της
αφήγησης, ο (όπως και στη Δίκη) οιονεί
ανώνυμος Κ., αναζητεί ο ίδιος την κατηγορία με την οποία βαρύνεται, την αιτία που και
πάλι ένας αφανής πολυπλόκαμος μηχανισμός, η κλειστή διοικητική ιεραρχία του
Πύργου, τον κρατάει στις παρυφές ή έξω από την επικράτειά της.
Πέμπτη 1 Φεβρουαρίου 2018
Χέρμαν Μέλβιλ: Τα μαγεμένα νησιά.
Ιστορίες από τα Ενκαντάδας ή τα Μαγεμένα νησιά στις Νότιες
Θάλασσες, του Herman Melville.
Δημοσιευμένες το 1854, τρία χρόνια μετά το μοναδικό στην παγκόσμια γραμματεία
αριστούργημά του, τον Μόμπι – Ντικ.
Στοιχεία βιογραφικά του Μέλβιλ και παρουσίαση του Μόμπι –
Ντικ σε παλιότερη ανάρτησή μου. (Παρεμπιπτόντως, σημειώνω τότε, τον Οκτώβριο
του 2010: Φέτος που όλα τα σκιάζει ο ζόφος του λαϊκισμού… -πού να φανταζόμουν επτά
και βάλε χρόνια αργότερα πόσο τρομακτικά περισσότερο θα τα έσκιαζε…)
Το έργο του Μέλβιλ συγκαταλέγεται στην ατόφια λογοτεχνία /
τέχνη. Ο Μέλβιλ μηρυκάζει τον κόσμο της εμπειρίας του, για να τον αποδώσει
σχεδόν επινοημένο από τη φαντασία του, περίπου σαν δρώμενα και εικόνες του
εσωτερικού του βίου. Αφήγηση με ιδιοφυΐα και ζηλευτή ζωντάνια, και που παραμένει
η κύρια αξία του έργου του, αλλά νομίζω και η απόλυτη λογοτεχνική αξία. Δηλαδή τι άλλο έκανε ο Όμηρος;
Μερικά ενδεικτικά αποσπάσματα.
(Σελ. 16) (…) Γκρεμισμένες μάζες από ένα μαυριδερό ή
πρασινωπό υλικό σαν σκωρία από υψικάμινο, σχηματίζουν σκοτεινές σχισμές και
σπήλαια εδώ κι εκεί, μέσα στα οποία η θάλασσα αδειάζει ακατάπαυστα με μένος τον
αφρό της, απλώνοντας από πάνω τους ένα πέπλο γκρίζας καχεκτικής ομίχλης μέσα
στην οποία πετούν εξώκοσμα πτηνά μεγαλώνοντας την αντάρα με τις στριγκλιές
τους. Όσο ήρεμη κι αν είναι η θάλασσα στ’ ανοιχτά, δεν υπάρχει ανάπαυση γι’
αυτά τα κύματα κι αυτούς τους βράχους. Μαστιγώνουν και μαστιγώνονται, ακόμη και
όταν ο ωκεανός πιο έξω είναι γαληνεμένος. Εκείνες τις καταθλιπτικές
συννεφιασμένες μέρες, που είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αυτής της περιοχής
του υδάτινου μεσημβρινού, οι σκούρες υαλώδεις μάζες, πολλές από τις οποίες
υψώνονται μέσα από λευκές δίνες και κύματα σε απομονωμένα και επικίνδυνα μέρη
μπροστά στην ακτή, παρουσιάζουν ένα πλουτώνειο τοπίο. Τέτοια μέρη μόνο σ’ έναν
εκπεσόντα κόσμο θα μπορούσαν να υπάρχουν. (…)
Κυριακή 28 Ιανουαρίου 2018
Αγαπημένα τω πολλώ Στρατάκια.
Γιώργος και Νίκος Στρατάκης: Αγαπημένη τω πολλώ.
[Στίχοι / επιλογή:
(...)
αγαπημένη τω πολλώ, αγάπα με κι εμένα,
και μην τα συλλοΐζεσαι τα σου 'χω καμωμένα,
έχει αγγελική μορφή και κρουσταλλένια νιότη,
δοξάζω αυτόν που μου 'δωκε τα μάτια και θωρώ τη
(...)
η θάλασσα και τα βουνά χαίρουνται τον αέρα
πρόβαλε να χαρώ κι εγώ, ομορφοθυγατέρα
(...)
δέκα και δέκα, είκοσι, και είκοσι, σαράντα,
έφυγε και μ' αρνήθηκε και δεν κατέχω γιάντα,
δε φταις εσύ, μα φταίω εγώ, πο(υ) σε 'δα με τα πόδια
στα όρη, και δε σ' έριξα μέσα στα χινοπόδια,
μωρή ξερή φασκομηλιά, ξεφουντωμένη βιόλα,
που σου 'πανε πως σ' αγαπώ, και πίστεψές το κιόλα
Κυριακή 21 Ιανουαρίου 2018
Ακόμα ένα σπάνιο δώρο.
Διά χειρός του πολύ καλού ζωγράφου Γιάννη Δημητράκη και πάλι. Το "γεια, χαρά" του (στο χρονολόγιο του προφίλ μου στο fb), με την ευκαιρία της ονομαστικής μου γιορτής.
Παρασκευή 19 Ιανουαρίου 2018
Αντίδωρο στις ευχές.
Για τις πολλές και θερμές ευχές (τηλεφωνήματα ή sms, στον τοίχο ή στο inbox / fb) με την ευκαιρία της ονομαστικής μου γιορτής, τα εγκάρδια ευχαριστώ μου, μα και σαν... αντίδωρο, 35 δευτερόλεπτα μαγείας: η εικοσάχρονη Σοφία Λόρεν βολτάρει στην τότε αυθεντικότερη κι απ' τη σημερινή Νάπολη, του 1954, σκηνή από τη σπονδυλωτή ταινία του Βιττόριο ντε Σίκα "L' oro di Napoli / Το χρυσάφι της Νάπολης (ελλ. τίτλος: Ερωτική πολιορκία)".
Να υπενθυμίσω, η Σοφία Λόρεν υπήρξε συμμαθήτρια της μαμάς μου, όσο για τη Νάπολη, είναι απ' τις πόλεις της Ιταλίας εκείνη που με συγκίνησε περισσότερο.
Τετάρτη 3 Ιανουαρίου 2018
Σάββατο 30 Δεκεμβρίου 2017
Τετάρτη 27 Δεκεμβρίου 2017
Η Πελαγία Κυριαζή και το Λάβαρο του Γύζη.
Το Λάβαρο του Παν/μίου Αθηνών με την Παλλάδα Αθηνά, έργο του Νικολάου Γύζη, και δύο από τις σπουδές σ' αυτό (αλλά και σε σχέδιά του με κάρβουνο και κιμωλία) της Πελαγίας Κυριαζή.
Όπως το διατυπώνει η ίδια, στη δουλειά της πρωτοστατεί "ο σκοτεινός θάλαμος της μνήμης, ο υποκειμενικός εσωτερικός χώρος" που "αιχμαλωτίζει συναισθήματα και σκέψεις - εικόνες". (Από την ομιλία της στο Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο πλαίσιο της έκθεσης "Το Λάβαρο του Παν/μίου Αθηνών: σύγχρονες εικαστικές προσεγγίσεις", 2/12/2017.)
Η έκθεση θα διαρκέσει έως και 31 Δεκεμβρίου. Άλλοι καλλιτέχνες εκτός από την Π. Κ. που συμμετέχουν: Αντώνιος (Παναγόπουλος), Δημήτρης Ζουρούδης, Ελένη Λύρα, Κύριλλος Σαρρής, Δήμητρα Σιατερλή, Δημήτρης Σκουρογιάννης, Άγγελος Σκούρτης, Γιώργος Χατζημιχάλης και Γιάννης Ψυχοπαίδης. [Μουσείο Ιστορίας Παν/μίου Αθηνών, Θόλου 5, Πλάκα]
Ειδικά για το δεύτερο σχέδιό της: Ο Γύζης στο εργαστήριό του, σημειώνει - συνομιλεί με το συντεχνίτη της: Παρτιτούρες από λευκές / κάθετες γραμμές / αιωρούνται / γύρω σου. / Κάθεσαι σιωπηλός στο κέντρο / μιας μυστικής / ορχήστρας / και / η σύνθεση έρχεται / να σε βρει / με τη μορφή της / Αθηναϊκής / θεάς.
(Για την Π. Κ. παλιότερες αναρτήσεις: 1, 2, 3, 4.)
(Χανιά, Ιούνιος του 2016.)
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
















