Τόμας Μαν: Το μαγικό βουνό.

Τα τελευταία επτά χρόνια απασχολημένος με τη βιβλιογραφία τη σχετική με τη σε εξέλιξη εργασία μου, που περιείχε βέβαια και πρώτης τάξεως λογοτεχνία (έπη Ομήρου, αρχαίο μυθιστόρημα κ.ά.), διέθετα πολύ λίγο χρόνο στη νεότερη λογοτεχνική παραγωγή. Μόνο στο προσκέφαλο κάνα τέταρτο προτού κοιμηθώ, στα αεροπλάνα κατά τις αναμονές και τις πτήσεις. Ιδιαίτερα το τελευταίο εξάμηνο των ολοήμερων πολύωρων διορθώσεων, έλεγα «μπάφιασα πια με τον Νικολή», λαχταρούσα μυθιστορήματα άλλων. Κι εντωμεταξύ σώρευα τα προς ανάγνωση… Πάνω πάνω στη στοίβα, ωστόσο, διατηρούσα το Μαγικό βουνό του Τόμας Μαν, στην παλιά έκδοση του Δίφρου, βιβλίο που εντόπισα στα συντρίμμια και τον σωρό της βιβλιοθήκης μου κατά τον σεισμό του 2017, και που έκτοτε όποτε το ξεφύλλιζα με καθήλωνε. Να το είχα διαβάσει άραγε, -στο μακρινό 1980 εικάζω αγορασμένο, δεν αποκλείεται και νωρίτερα. Ανάμεσα στις σελίδες του σαν λουλουδάκι πατημένο, ξεραμένο, σέπια πλέον, η φωτογραφία της Λιάνας (Τσαρουχά), της ξεχωριστήςφίλης απ’ τα φοιτητικά χρόνια στα Γιάννινα: ένα μικρό ρίγος, το αχνό κορίτσι με τον δείκτη διχοτομώντας το πρόσωπό της - σελιδοδείκτης όσο διάβαζα το μυθιστόρημα.

Η υπεροχή της αγγλικής γλώσσας.

Η ταφή της βασίλισσας έγινε ιδιωτικά, σε κλειστό οικογενειακό κύκλο. Τα υπόλοιπα ήτανε τελετές, εκδηλώσεις και συμβολισμοί υψηλού κύρους στην οργάνωση των θεσμών της κοινωνίας της. Το Ηνωμένο Βασίλειο για τον σύγχρονο κόσμο είναι ό,τι πλησιέστερο στην αθηναϊκή δημοκρατία της αρχαιότητας. Χρειάζεται πορεία αιώνων για να κατοχυρώσει μία πολιτεία θεσμικά τις αντιφάσεις και τις αντινομίες της ανθρώπινης φύσης. Η πλέον φιλελεύθερη και δημοκρατική χώρα ενέταξε τον κατεξοχήν αριστοκρατικό θεσμό της βασιλείας στην απόλυτη συνταγματική τάξη. Αυτό το κορυφαίο, ανάμεσα σε πολλά άλλα, οξύμωρο, τη βασίλισσα–υπέρτατο συνταγματικό άρχοντα, εκήδευε μ’ όλα ετούτα τα τυπικά και τα πρωτόκολλα, τις πομπές και τις τελετές, η κοινωνία της.  

Θέλω να πω, εγώ που ψάχνω την αίγλη της γλώσσας μου κοντά είκοσι αιώνες πίσω στο παρελθόν, κατανόησα αυτές τις μέρες ακόμη βαθύτερα πόσο εύλογα και δίκαια κυριάρχησε στον πλανήτη όλο η αγγλική.

Ολόκληρα 62.

Μα την Αδράστεια, την κούφια ώρα και τα συναφή, γιόρτασα και το εξηκοστό δεύτερο. Με τον... εθιμικό πλέον μπαμπά με ρούμι - τούρτα, και δη με φρούτα του κήπου. 

Σας ευχαριστώ όλους. Αντεύχομαι με πολλή θέρμη -για τις χτεσινές ευχές (σε fb, timeline και msg, email και sms).

 

Ταξίδι στη Νάπολη -ήτανε σαν τάμα...

Την άνοιξη του 2020, με προαγορασμένα τα εισιτήρια, θα επισκεπτόμουν τη Νάπολη. Σχέδια που ακύρωσε η πανδημία, αλλά και περίπου σαν τάμα είχα υποσχεθεί, το πρώτο εκτός Ελλάδος ταξίδι -αν ο Θεός, η ζωή, η τύχη το επέτρεπαν- να το έκανα προς τη μαγική μητρόπολη. Το θωρηκτό που απελευθέρωσε την Κω από την οθωμανική δεσποτεία έφερε το όνομά της, Ναπολιτάνοι και Σικελοί κυρίως οι Ιταλοί που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα των δωδεκανησιακών πόλεων στις πρώτες δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα, η πόλη που όταν την περιδιαβάζεις με το βλέμμα στο ύψος των ματιών είναι συχνά βρόμικη, χαοτική, περίπου σαν μια μεσογειακή της Εγγύς Ανατολής, μα, αν την περπατάς με το βλέμμα υψωμένο ή παρατηρείς τη ρυμοτομία της, όμορφη και αρχοντική, ίσως όχι εφάμιλλη της Ρώμης, νομίζω όμως αυθεντικότερη.

Με τέτοια φούλια...

...τύφλα να 'χουν οι γαρδένιες!

[Είχα σημειώσει σε παλιότερη ανάρτηση (Το φούλι το ινδικό και το φούλι το αφρικανικό): 

Το αφρικανικό φούλι -το λέμε εδωκάτω αφρικανικό για να το διακρίνουμε από το ινδικό- γκουγκλάροντας το βρίσκω σκέτο φούλι ή αραβικό γιασεμί ή γιασεμί του Σαμπάχ, ανθίζει σχεδόν όλο το καλοκαίρι, αμιλλάται στην ένταση του αρώματος τη γαρδένια, ενίοτε πιο δροσερό και διαπεραστικό, και είναι λέει αυτό απ' το οποίο δίνεται το άρωμα στο τσάι γιασεμί.]

 

Άδειες, φθαρμένες λέξεις.

Άδειες, φθαρμένες ή κακοφορμισμένες στη σημασία τους λέξεις, δίχως περιεχόμενο πια στην τωρινή τους χρήση: προοδευτικός, συντηρητικός. Στις παρακάτω φωτογραφίες, πάντως, κάλλιστα υποκαθίστανται -αδιακρίτως και οι δυο- από το ονοματικό σύνολο: λαϊκιστές αντιδραστικοί. 

Προοδευτικοί πολίτες στην Ε.Ε..

 

 

Συντηρητικοί πολίτες στις Η.Π.Α..

Ερωτόκριτος - τρία ερανίσματα, ασχολίαστα.

(Β 839) Kαι μέσα στο χοντρό λαόν πολλή βαβούρα εγίνη,

(γλωσσάρι: χοντρός λαός: όχλος) 

(Γ 199-208) Πολλοί τον Ήλιον πεθυμούν, τη λάμψιν του ζητούσι,
        κι άλλοι πολλοί όντε τον-ε δουν, το φως τως καταλούσι'·        200
άλλος τη βράση ορέγεται, άλλος κρυόν αέρα,
        κι άλλος το σκότος πεθυμά, και βλάφτει τον η μέρα.
Πολλοί απ' τσι μεγαλότητες τούτου του Kόσμου φεύγουν,
        την ταπεινότη ορέγουνται και τη φτωχειά γυρεύγουν·
άλλοι το πλούτος πεθυμούν και τη φτωχειά μισούσι,        205
        κι άλλοι ξετρέχουν το κακό, σπουδάζου' να το βρούσι.
Kι ο Kόσμος από την αρχήν εδέτσι εθεμελιώθη,
        και πορπατεί καθένας μας εκεί, που η Tύχη αμπώθει.

(γλωσσάρι: όντε: όταν, τως: τους, καταλυώ/καταλώ: φθείρω/ομαι/ αφανίζω/ομαι, τη βράση: ζέστη, τσι: τις, μεγαλότητα: μεγαλείο, φεύγω: αποφεύγω/ απομακρύνομαι, ξετρέχω: επιδιώκω/ θηρεύω, σπουδάζω: σπεύδω/ βιάζομαι, βρούσι: βρουν, εδέτσι: έτσι, πορπατώ: περπατώ, αμπώθω: απωθώ/ σπρώχνω)

(Γ 1604) (Η Αρετούσα)  που'ναι δεκατριώ χρονώ, δεκατεσσάρω' εμπήκε, 

(Γιάννης Τσαρούχης, Ερωτόκριτος, 1955). 

Στη λαλιά της πατρικής γιαγιάς.

(Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, Ερωτόκριτος και Αρετούσα)

Όταν στην εργασία μου απάνω ανακαλώ ιδιαίτερες λέξεις ή φράσεις της οικείας ντοπιολαλιάς, κι ύστερα τις ψάχνω σε λεξικά ή κείμενα, συχνότερα τις εντοπίζω στο λεξιλόγιο του Κορνάρου, του Χορτάτση, (ίσαμε και του Καζαντζάκη που κατεξοχήν αποθησαύρισε το υλικό της κρητικής διαλέκτου). Δεν με εκπλήσσει. Ήδη στο παν/μιο είχα την πληροφορία πως οι δωδεκανησιακές λαλιές υπάγονται στις νότιες νησιωτικές διαλέκτους (μαζί με της ανατολικής κυρίως Κρήτης και της Κύπρου). Αναφέρομαι σε λαλιά που είναι σε χρήση και σήμερα ακόμη στο χωριό του πατέρα μου, στην Κέφαλο. Λέξεις και συντάξεις που ανασύρω μαζί με κουβέντες και τη φωνή της γιαγιάς Καλλιόπης.   

Τον Ερωτόκριτο, την Ερωφίλη, τη Θυσία, τα κάναμε στο παν/μιο. (*) Μα, όπως και με τον Όμηρο, είναι άλλη, πολύ διαφορετική εμπειρία (αναγνωστική και του εργαστηρίου) να μελετάει κανείς ωριμότερος αυτά τα κείμενα. Το σκόπευα από χρόνια: να εντρυφήσω με τα τωρινά μου εργαλεία στην κρητική λογοτεχνία. Ξεκινώ, λοιπόν, με τον Ερωτόκριτο.

Γιάννης Δημητράκης (1958-2022).

 

 

Ένας ξεχωριστός ζωγράφος, ένας τρυφερός άνθρωπος εξέλιπε σήμερα.

 

Τα πουλιά, οι χορευτές, τα ιερογλυφικά, κάθε σου ζωγραφική εμμονή, σε πτήσεις και σχηματισμούς της τέχνης σου -θα σε θυμόμαστε, Γιάννη, για τον ευαίσθητο, ευφορικό χρωστήρα σου. 

 

Να 'ναι ελαφρύ το χώμα.

(Παλιότερες αναρτήσεις 1, 2, 3)

 

Με την Πελαγία Κυριαζή.

Συναντηθήκαμε στον Δανιήλ, πρεσβείαις της Τζούλιας Τσιακίρη -το καλό να λέγεται-, έκτοτε, όπως έχω ξαναγράψει εδώ, "δεν ξέρω ποιο απ' τα δυο, την αγαπώ ή την εκτιμώ περισσότερο". "Η Πελαγία Κυριαζή ανασύρει μνήμες ονείρων, σκιές και είδωλα του ασυνειδήτου. Το έργο της είναι μόνο τέχνη", είχα σημειώσει επίσης τότε με αφορμή την ξενάγηση από την ίδια στα εκτιθέμενα έργα της στο Μουσείο Φρυσίρα. Σ' εκείνη την έκθεση μου είχε γνωρίσει τον Παναγιώτη Κοντόλαιμο, εκλεκτό οθωμανολόγο και φιλότεχνο. Ο καιρός και τα χρόνια κύλησαν, πριν από ένα μήνα περίπου, Κυριακή 27 Μαρτίου, σε βόλτα οι τρεις μας στο ΚΠΙΣΝ, ο Παναγιώτης, με υιική σχεδόν τρυφερότητα, μας φωτογραφίζει.

Για την Πελαγία Κυριαζή, κι άλλες προηγούμενες αναρτήσεις (1, 2, 3, 4, 5). 

 

Ούτε άνοιξη, ούτε Λαμπρή φέτος.

Ακούστε κάτι από το νησάκι μου-

Ξέρω, δεν ήρθε η άνοιξη φέτος, κι η Λαμπρή θα 'ναι μικρό σκίρτημα μόνο, συγκρατημένη συγκίνηση, όση να πάρουμε για λίγο τα μάτια από τα ερέβη που ξερνάει το μαύρο στόμα του τυράννου. 

Ἡ καθ' ἡμᾶς Ἀνατολή.

Η νεοελληνική ασχήμια, εύχαρις, μα κυρίως αντιπροσωπευτική, περιστοιχίζουσα τον ηγεμόνα της καρδιάς της.

Ύμνος στην ελευθερία των ανθρώπων.

Ο ουκρανικός εθνικός ύμνος είναι πλέον ύμνος πανανθρώπινος. 

 

(Στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης, πριν από την παράσταση της Δευτέρας, κι αφού κρατήθηκε ενός λεπτού σιγή, οι ερμηνευτές του Ντον Κάρλο, του έργου του Βέρντι, έψαλαν τον ουκρανικό εθνικό ύμνο -από το iefimerida.)

Μαύρο, μόνο μαύρο, το απόλυτο μαύρο.

Απεχθάνομαι τον μανιχαϊσμό. Από προχτές ψάχνω λίγο, το ελάχιστο γκρίζο, κάπως να αραιώσω το απόλυτο μαύρο, όμως δεν το βρίσκω. 

Αντίδωρο από τον κήπο.

(Τριαντάφυλλα στις αλκυονίδες και στο φως του απομεσήμερου.)

Για τις ευχές (τηλεφωνήματα ή sms, στον τοίχο ή στο inbox / fb) με την ευκαιρία της ονομαστικής μου γιορτής, πολλά και θερμά τα ευχαριστώ προς όλους. 

Με τη συγκίνηση της Σίλβια Πέρεθ Κρουθ.

Σίλβια Πέρεθ Κρουθ (Sílvia Pérez Cruz), Πρωινό / Αύριο (Mañana).   

(Όμορφο κορίτσι σαν απ' τα πορτρέτα του Φαγιούμ, τραγουδάει μ' ανοιχτά μάτια, σκιρτάει στις μύτες των ποδιών, εκτονώνει τη συγκρατημένη συγκίνηση.) 

Ευχές για το 2022.

Να 'ναι μια καλή χρονιά. 

Να ξανανιώσουμε ευρύχωρο τον πλανήτη.

Τίποτ' άλλο πια.

Σημείωσα στο ιστολόγιο / μπλογκ μου εδώ τον περασμένο Μάρτιο, κι όσο το σκέφτομαι νομίζω δεν πιστεύω πια σε τίποτ' άλλο:

...Έχω πολλή δουλειά, όχι γιατί με σκάζει μην ελεγχθώ για κάποια κακοτεχνία μου -σε χέρσες και στέρφες επικράτειες μοιραία δεν αξιολογείται τίποτε-, αλλά γιατί αν υπάρχει μία αξία να μεταρσιώσει είτε τον λογοτέχνη είτε τον αναγνώστη αυτή βρίσκεται εκεί όπου το καθετί τοποθετήθηκε με ακρίβεια στη θέση του, όπου και ο τελευταίος φθόγγος σημειώθηκε με άκρα οικονομία.

Θεοί, τι μεγάλο, τι ωραίο ταξίδι.

Διήνυα τις τελευταίες σελίδες / μέρες του μυθιστορήματός μου. Ο καλός συνοδοιπόρος μού σύστησε τότε τον Μπέντζαμεν Κλέμενταϊν (Benjamin Clementine). Τόσο ξένος τύποις στην ατμόσφαιρα του κειμένου μου, κι όμως θα γινόταν ο μαγικός συντονιστής -αυθεντικό εἴδωλον του ασυνειδήτου γαρ-,  μαζί μουσικός κωδικός και καταλύτης στο πιο συναρπαστικό μέρος της δουλειάς που είναι πάντοτε το φινάλε της.

Θεοί, τι μεγάλο, τι ωραίο ταξίδι.

Χρειάζομαι μερικούς μήνες να φέρω σε νηφαλιότητα τη μνήμη, να οικονομήσω προσεκτικά λέξη λέξη την εργασία μου. Ύστερα, καταπώς συνηθίζεται, όλο αυτό θα τυπωθεί, θα γίνει βιβλίο.  

 

  

9/11/2021, 3η δόση εμβολιασμού.

Πάει και η τρίτη, -καλύτερα όσοι καταγινόμαστε με τη γλώσσα να τη λέμε: η αναμνηστική δόση. 

Με αντάμειψα ξανά με γλυκάκι: μηλόπιτα με κρέμα γιαουρτιού μαζί με μία μπάλα παγωτό καβάφα, όλα (και το βύσσινο) του σπιτιού εννοείται (είχα αρθρογραφήσει σχετικά όταν ταξίδεψα στη Λέρο, ν' αγοράσω από φυτώριο εκεί το δενδρύλλιο της γκουάβα των Αιγυπτίων / καβάφας όπως το εξελλήνισαν οι Αιγυπτιώτες, Αιγυπτιώτης εκ Λέρου το 'φερε στο όμορφο νησάκι, έκτοτε εξαπλώθηκε, λογαριάζεται πλέον σχεδόν ενδημικό λεριώτικο).  

Καλή ανανέωση της ανοσίας, αδέρφια!